Anlamı
1) kalbi çarpmak veya çalışmak; 2) coşku sebebiyle kalp hızlı hızlı çarpmak veya çalışmak; 3) merak, kaygı, korku, heyecan vb. duygularla tedirgin olmak, huzursuz olmak:
'Bunu düşündükçe gülümser, tatlı tatlı yüreği çarpar, ruhunda kopan bir hamleyle örsünün üzerinde milyarlarca kıvılcım tutuştururdu.' -Ö. Seyfettin.
Detaylı Açıklama
Yüreği çarpmak, birinci anlamıyla kalbin çarpması ya da çalışması demektir. İkinci anlamda coşku sebebiyle kalbin hızlı hızlı çarpması, üçüncü anlamda ise merak, kaygı, korku ve heyecan gibi duygularla tedirgin olmak anlatılır. Ömer Seyfettin'in bunu düşündükçe gülümseyen, tatlı tatlı yüreği çarpan kişiyi anlatan cümlesi bu son kullanımı gösterir. Çarpmak fiili yüreğin düzenli atışının hızlanmasını belirtir; her güçlü duygu bu atışı değiştirir. Kalıp bu yüzden hem olumlu hem olumsuz duyguları kapsar; sevinç de kaygı da yüreği çarptırır. Üç anlam birbirinin devamıdır; ilki yalın bir bedensel olayı, sonrakiler ise bu olayın duygularla ilişkisini anlatır. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan anlaşılır. Söz, kalbin duyguyla hızlanmasını anlatır.
Yüreği Çarpmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Onu uzaktan görür görmez heyecandan yüreği hızlı hızlı çarpmaya başladı.
- Sonucu öğrenmeden önceki o gergin anlarda kaygıdan yüreği durmadan çarpıyordu.
- Sahneye çıkacağı sırada yüreği öyle çarpıyordu ki elleri hafifçe titredi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla kalbin çarpması ya da çalışması demektir. İkinci anlamda coşkuyla kalbin hızlı çarpması, üçüncü anlamda ise merak, kaygı ve korku gibi duygularla tedirgin olmak anlatılır.
Yüreğin düzenli atışının hızlanmasını belirtir; her güçlü duygu bu atışı değiştirir. Kalıp bu yüzden hem olumlu hem olumsuz duyguları kapsar, çünkü sevinç de kaygı da yüreği çarptırır.
İlgilidir; üçü birbirinin devamıdır. İlki yalın bir bedensel olayı, sonraki iki anlam ise bu olayın duygularla ilişkisini anlatır. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan kolayca anlaşılır.