Anlamı
uygulanmaz duruma getirmek:
'Öte yandan, dünyadaki sorunların çokluğu da uykuyu yürürlükten kaldırmaya yetmez.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Yürürlükten kaldırmak, bir kanun ya da kararı uygulanmaz duruma getirmek, geçerliliğini sona erdirmek demektir. Salâh Birsel'in dünyadaki sorunların çokluğunun bile uykuyu yürürlükten kaldırmaya yetmediğini söyleyen cümlesi kalıbın mecaz kullanımını da gösterir. Kalıp geçişlidir; bir kuralı yürürlükten kaldıran bir merci ya da bir düzenleme vardır. Kaldırmak fiili buradaki sona erdirmeyi belirtir; kural artık işlemez, ona dayanılarak işlem yapılamaz. Kalıp yürürlüğe girmek deyiminin karşıtıdır; biri bir kuralı başlatır, öteki bitirir. Yürürlükten kaldırma çoğunlukla yeni bir düzenlemeyle olur; eski kural kalkar, yerine yenisi gelir. Birsel'in cümlesindeki gibi kalıp mecazda bir şeyi geçersiz kılmayı da anlatır. Sözde bir kesinlik bulunur. Söz, bir kuralı geçersiz kılmayı anlatır.
Yürürlükten Kaldırmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Eskiyen kanunu yürürlükten kaldırıp yerine daha kapsamlı bir düzenleme getirdiler.
- Bu eski maddenin yürürlükten kaldırılması uzun tartışmaların ardından sonunda kararlaştırıldı.
- Yürürlükten kaldırılan o eski yönetmeliğe dayanılarak artık hiçbir işlem yapılamıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kanun ya da kararı uygulanmaz duruma getirmek, geçerliliğini sona erdirmek demektir. Kaldırmak fiili buradaki sona erdirmeyi belirtir; kural artık işlemez ve ona dayanılarak işlem yapılamaz.
Yürürlüğe girmek deyiminin karşıtıdır; biri bir kuralı başlatır, öteki bitirir. Yürürlükten kaldırma çoğunlukla yeni bir düzenlemeyle olur; eski kural kalkar ve yerine yenisi getirilir. Eski kural kalkar, yerine yenisi getirilir.
Vardır; Salâh Birsel'in cümlesindeki gibi bir şeyi geçersiz kılmayı da anlatır. Sorunların uykuyu yürürlükten kaldıramaması, uykunun etkisini yitirmemesi anlamında mecaz olarak kullanılmıştır. Uykunun etkisini yitirmemesi anlamında kullanılmıştır.