Anlamı
1) dostmuş gibi görünmek:
'Köylünün yüzüne gülüp arkadan jurnalliyormuş.' -E. Işınsu. 2) dostluk göstermek, ilgi göstermek, alakalanmak:
'Köyde, ondan başka yüzümüze gülen, bize yol gösteren olmadı.' -Ö. Seyfettin. 3) temizliği, yeniliği dolayısıyla ferahlık vermek:
'Banyo, tuvalet, vesair kısımlar, o ne temizlik, o ne genişlik, insanın yüzüne gülen o ne ferahlıktı.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Yüzüne gülmek, birinci anlamıyla dostmuş gibi görünmek, içten olmadığı hâlde güler yüz göstermek demektir. Emine Işınsu'nun köylünün yüzüne gülüp arkadan jurnalleyen kişiyi anlatan cümlesi bu kullanımı gösterir. İkinci anlamda ise gerçekten dostluk göstermek, ilgi göstermek anlatılır; Ömer Seyfettin'in köyde onlardan başka yüzlerine gülen, yol gösteren olmadığını söyleyen cümlesi bunu gösterir. Üçüncü anlamda ise temizliği ve yeniliği dolayısıyla bir yerin ferahlık vermesi anlatılır. Birinci ve ikinci anlam birbirinin tam karşıtıdır; biri sahte, öteki içten bir yakınlığı bildirir. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan çıkar. Kalıp yüze gülmek deyimiyle örtüşür. Sözde çoğunlukla bir yakınlık bulunur; bu yakınlık kimi zaman gerçek, kimi zaman sahtedir. Söz, ya sahte ya içten bir dostluk göstermeyi anlatır.
Yüzüne Gülmek Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Yüzüne gülüp arkasından kuyusunu kazan o insanlara artık hiç güvenmiyordu.
- Herkes sırtını dönmüşken zor günümüzde bize yüzüne gülen tek dostumuz oydu.
- Yeni boyanmış, pırıl pırıl olmuş evin her köşesi insanın yüzüne gülüyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birinci anlamıyla dostmuş gibi görünmek, içten olmadığı hâlde güler yüz göstermek demektir. İkinci anlamda gerçekten dostluk göstermek; üçüncü anlamda ise bir yerin temizliğiyle ferahlık vermesi anlatılır.
Bu iki anlam birbirinin tam karşıtıdır; biri sahte, öteki içten bir yakınlığı bildirir. Hangi anlamın geçerli olduğu bağlamdan çıkar; sahte olanda çoğunlukla bir art niyet de sezilmektedir.
Yüze gülmek deyimiyle örtüşür; ikisi de hem sahte hem içten dostluğu anlatabilir. Sözde çoğunlukla bir yakınlık bulunur, ancak bu yakınlığın gerçek mi sahte mi olduğu bağlama göre değişir.