Anlamı
güçsüz, zavallı durumda bulunmak:
'Bir zaman gelir ki sırf kendi icadımız olan bir his elinde zebun kalırız.' -H. C. Yalçın.
Detaylı Açıklama
Zebun kalmak, güçsüz, çaresiz ve zavallı bir duruma düşmek, bir şey karşısında elden ayaktan kesilmek demektir. Zebun, güçsüz, âciz anlamına gelen eski bir sözcüktür; kişi bir zorluk ya da bir duygu karşısında direncini yitirir. Kalıptaki kalmak fiili, bu güçsüz durumun sürüp gittiğini belirtir. Söz çoğunlukla insanın bir hastalık, bir yaşlılık ya da güçlü bir duygu karşısında çaresiz kaldığı durumlar için kullanılır. Kişi kimi zaman kendi duygusunun bile elinde zebun kalır. Sözde bir çaresizlik ve bir güçten düşme bulunur; kişi kendini toparlayamaz. Bu yönüyle kalıp çoğu zaman acıma uyandıran, ağırbaşlı bir dile aittir. Zebun kalan kimse, dışarıdan gelecek bir yardıma muhtaçtır. Söz, güçsüz ve çaresiz bir duruma düşmeyi anlatır.
Zebun Kalmak Cümle İçinde Nasıl Kullanılır?
- Bir zaman gelir ki sırf kendi icadımız olan bir duygunun elinde zebun kalırız.
- Yıllar onu öyle yıprattı ki en küçük işte bile zebun kalır oldu.
- Hastalığın ağırlığı altında iyice zebun kalınca herkesin desteğine muhtaç oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Güçsüz, çaresiz ve zavallı bir duruma düşmek, bir şey karşısında elden ayaktan kesilmek demektir. Zebun güçsüz, âciz anlamına gelen eski bir sözcüktür; kişi direncini yitirmiş olur.
Çoğunlukla insanın bir hastalık, bir yaşlılık ya da güçlü bir duygu karşısında çaresiz kaldığı durumlarda kullanılır. Kişi kimi zaman kendi duygusunun bile elinde zebun kalır.
Bir çaresizlik ve bir güçten düşme bulunur; kişi kendini toparlayamaz. Kalıp çoğu zaman acıma uyandıran, ağırbaşlı bir dile aittir; zebun kalan kimse yardıma muhtaçtır. Bu yönüyle söz derin bir çaresizliği anlatır.