Anlamı
soylu kimse fakirleşince soyluluğu unutulur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, soyluluk, kibarlık, asaletten gelen tavır veya yüksek görülen bir statünün, yoksulluk ve maddi sıkıntı karşısında kalıcı olmadığını anlatır. Zadelik burada soyluluk, incelik ve saygın bir geçmişi; züğürtlük ise yoksulluğu ve düşkünlüğü simgeler. Günlük hayatta maddi gücün toplumsal görünüşü nasıl değiştirdiği, insanların statülerini nasıl koruyamadığı veya fakirliğin kişiyi farklı davranmaya zorlayabildiği durumlarda kullanılır. Söz, insanı yalnızca ahlaki nitelikleriyle değil, maddi zeminiyle de değerlendiren toplum gerçekliğini gösterir. Fakirlik bazen en köklü kimlikleri bile yıpratabilir. Bu atasözü, soyluluğun mutlak olmadığını, hayat şartlarının insan üzerindeki etkisini sert bir gerçekçilikle anlatır. Maddi çöküşün toplumsal algıyı nasıl dönüştürdüğünü bu kadar kısa ve açık anlatabilmesi, onu bugün de güçlü kılar.
Örnek Cümleler
- Teyzem telefonda "züğürtlük, zadeliği bozar" diye bizi uyardı.
- Amcam bir nefes aldı ve "züğürtlük, zadeliği bozar" diye mırıldandı.
- Öğretmenimiz tahtaya dönerek "züğürtlük, zadeliği bozar" dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluğun, insanın toplumsal duruşunu, saygın görünüşünü ve alışılmış tavrını bile değiştirebildiğini anlatır. Zamanla maddi şartların statü üzerindeki etkisini anlatan yerleşik bir atasözü hâline gelmiştir.
Asalet kadar, incelik, görgü, eski saygınlık ve toplumsal statü anlamı da taşır. Zadelik burada soyluluk, incelik ve saygın bir geçmişi; züğürtlük ise yoksulluğu ve düşkünlüğü simgeler.
Evet, hem yoksulluğun zorlayıcılığına hem de toplumun statü odaklı bakışına eleştirel bir yönü vardır. Bu atasözü, soyluluk, kibarlık, asaletten gelen tavır veya yüksek görülen bir statünün, yoksulluk ve maddi sıkıntı karşısında kalıcı olmadığını anlatır.