Anlamı
kaba ve kalın (kumaş).
Detaylı Açıklama
Bu söz, dokusu kaba, kalın, sert ve işlenmemiş izlenimi veren kumaşlar ya da kumaş benzeri yüzeyler için kullanılır. Gündelik dilde yalnızca gerçek kumaşı tarif etmekle kalmaz; bazen mecazen zarif olmayan, hantal ve ağır duran şeyleri anlatmak için de söylenebilir. Bir giysinin ele batması, kalınlığı yüzünden kolay şekil almaması ya da üzerindeki sert görünümün rahatsızlık vermesi bu ifadeyle anlatılır. Özellikle eski tip kumaşlar, köylü işi dokumalar veya ince işçilikten uzak ürünler için uygun düşer. Buradaki vurgu çoğu zaman yumuşaklık eksikliğine ve estetikten çok dayanıklılık izlenimi veren bir yapıya yönelir. Sözü kullanan kişi genellikle beğeni değil, nitelik tespiti yapar; ancak bağlama göre hafif bir küçümseme de hissedilebilir. Böyle dendiğinde insanın zihninde kalın, sert, eli tırmalayan bir yüzey canlanır. Kısa ama somut bir tasvir gücü taşıdığı için özellikle konuşma dilinde etkili bir betimleme olarak yer bulur.
Örnek Cümleler
- Terzi kumaşı eline alınca başını salladı; aba gibiydi, gömleklik değildi.
- Aldığı ceketin kolları aba gibi sertti, dirseğini bükerken bile zorlanıyordu.
- Perdelik diye getirdikleri bez aba gibi kalın çıktı, ışığı büsbütün kesti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Abanın kendisine bağlanır; nitelenen şey ona benzetilir. Edat bir ölçü kurmaz, doğrudan bir örnek gösterir. Aba herkesin bildiği kaba bir dokuma olduğu için benzetme ayrıca açıklanmadan anlaşılır.
Sıfat ya da yüklem olarak durur: aba gibi bir kumaş denir, kumaş aba gibi de denir. İki kullanımda da ölçü aynıdır. Nitelenen şey çoğunlukla dokuma bir yüzeydir.
Dokuma yüzeyi olan şeyler için: kumaş, ceket, perde, örtü, battaniye. Ölçü elle tutulduğunda duyulan kabalık ve kalınlıktır. İnce dokunmuş, yumuşak bir kumaş için bu söz kurulmaz; kalınlık tek başına da yetmez, dokunun kaba olması aranır.