Anlamı
idrar veya dışkı yapmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, idrar ya da dışkı yapmayı dolaylı ve daha örtülü bir biçimde anlatmak için kullanılır. Özellikle doğrudan söylemenin kaba kaçabileceği düşünülen ortamlarda tercih edilen bir ifadedir. Günlük dilde çocuklarla konuşurken, kalabalıkta, resmiyete yakın durumlarda ya da nezaket gereği açık söyleyişten kaçınıldığında duyulur. Buradaki anlatım, bedenin doğal ihtiyacını dinî temizlik kavramı üzerinden dolaylı biçimde ifade eder. Bu nedenle hem kültürel hem de dilsel bir örtmece örneği sayılır. İnsanlar özel ihtiyaçlarını açıkça dile getirmek istemediklerinde bu tür sözlere başvurur. Deyim çok yaygın olduğu için çoğu kişi tarafından kolayca anlaşılır ve rahatsız edici bulunmaz. Kullanımındaki amaç kaba olmak değil, tam tersine konuşmayı daha yumuşak hâle getirmektir. Bu yönüyle dilin inceliklerinden birini gösterir. Söylendiğinde herkes neyin kastedildiğini bilir ama ifade yine de daha zarif bir mesafe korur.
Örnek Cümleler
- Öğretmen bu durumu "abdest bozmak" ifadesiyle anlattı.
- Dün akşam yine abdest bozmuş, kimse şaşırmadı.
- Komşunun oğlu yine abdest bozmuş, mahalle çalkalandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İdrar ya da dışkı yapma ihtiyacını dolaylı biçimde anlatır. Deyim çok yaygın olduğu için çoğu kişi tarafından kolayca anlaşılır ve rahatsız edici bulunmaz.
Kaba kaçmaması, daha örtülü ve nezaketli bir anlatım sağlaması için söylenir. Özellikle doğrudan söylemenin kaba kaçabileceği düşünülen ortamlarda tercih edilen bir ifadedir.
Kalabalıkta, çocuklarla konuşurken ve açık ifadeden kaçınılan gündelik ortamlarda daha çok kullanılır. Kullanımındaki amaç kaba olmak değil, tam tersine konuşmayı daha yumuşak hâle getirmektir.