Anlamı
dinî kurallara titizlikle bağlı olmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, dinî kurallara ve ibadet temizliğine büyük titizlik gösteren kişiler için kullanılır. İlk anlamı, gerçekten abdestsiz dolaşmamaya özen gösteren dindar kimseleri anlatır. Ancak gündelik dilde daha geniş bir mecaz alanı da kazanmıştır; aşırı titiz, kurallara sıkı sıkıya bağlı, ölçüyü kaçıracak kadar dikkatli kişiler için de söylenebilir. Bu yüzden ifade bazen övgü, bazen hafif alay, bazen de hayret tonu taşıyabilir. Kişinin yaşamında temizlik, düzen ve dinî dikkat çok belirginse bu söz yerini bulur. Toplum içinde onun kurallara bağlılığını hızlıca anlatan bir niteleme gibi kullanılır. Aynı zamanda hassasiyetin derecesini de sezdirir; sıradan bir dikkat değil, ileri düzeyde bir özen kastedilir. Bu nedenle sözün tonu bağlama göre değişir. Samimi bir takdir de olabilir, biraz abartı içeren bir değerlendirme de. Söylendiğinde, dinleyenin zihninde çok dikkatli ve tavizsiz bir insan profili hemen belirir.
Örnek Cümleler
- Dedem abdestsiz yere basmaz derlerdi, o kadar titizdi.
- Abdestsiz yere basmayan bir disiplinle yaşadığını anlatıyorlar.
- Komşu kadın dinî konularda abdestsiz yere basmaz biriymiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Dinî kurallara çok titiz biçimde bağlı olan ya da aşırı dikkatli yaşayan kişiler için kullanılır.
Evet, yalnızca dinî anlamda değil, kurallara aşırı bağlı ve çok titiz kişiler için mecazen de kullanılabilir.
Hayır, bağlama göre takdir, hayret veya hafif alay anlamı da taşıyabilir. Bu deyim, dinî kurallara ve ibadet temizliğine büyük titizlik gösteren kişiler için kullanılır.