Anlamı
her iki tarafı da idare edebilen, güvenilmez (kimse).
Detaylı Açıklama
Bu deyim, iki tarafa da göre konuşabilen, duruma göre saf değiştiren, herkesi idare etmeye çalışan ama bu yüzden güven vermeyen kişiler için kullanılır. Acem kılıcı benzetmesi, iki yanı da kesen ve yönü belirsiz bir etkiyi çağrıştırır. Günlük hayatta sözünü net tutmayan, bir öyle bir böyle konuşan, herkesle iyi geçinmeye çalışırken ilkesizleşen kimseleri anlatmak için söylenir. Deyim, esneklikten çok omurgasızlığa ve güvenilmezliğe işaret eder. İnsan bazen uzlaştırıcı olabilir; ama her iki tarafa da ayrı ayrı konuşup kendi çıkarını korumaya çalışan kişi çevresinde kuşku uyandırır. Bu söz de o çifte oynayan tavrı eleştirir. Netlik yerine kayganlık seçen insanın, en sonunda kimseye güven veremeyeceğini çarpıcı biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Ona güven olmaz, Acem kılıcı gibi biridir; kime ne söylediği hiç belli olmaz.
- Herkese başka konuşuyor, tam Acem kılıcı gibi; iki tarafa da hak veriyor.
- Bir ona bir buna döndü, Acem kılıcı gibi davrandı; sonunda kimse ona inanmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kılıcın iki yüzünün de keskin olmasına dayanır. Böyle bir kılıç hangi yöne çevrilirse kessin, hep keser; yönü belli olmaz. Kişi de iki tarafa birden dönebildiği için ona benzetilir. Benzetme silahtan değil, iki yüzlülüğünden gelir.
Kişi ile nesne arasındaki benzerliği kurar ve öbeği yüklem ya da sıfat yapar. Acem kılıcı gibi biri denir, adam Acem kılıcı gibi de denir. Edat düşerse kalıp dağılır; iki sözcük kendi anlamına döner.
Uzlaştırıcı iki tarafı bir araya getirmeye çalışır; burada ise taraflar hiç karşılaşmaz, kişi her biriyle ayrı ayrı anlaşır. Ölçü niyettedir: biri ortak bir yol arar, öteki her iki kapıyı da açık tutar. Söz bu ikincisini adlandırır ve açıkça yerer.