Anlamı
1) eksiğinin veya küçük düşürücü durumunun anlaşılmamasını sağlamak; 2) eksiğini tamamlamak.
Detaylı Açıklama
Açığını kapamak deyimi, bir eksiğin, kusurun ya da küçük düşürücü bir durumun anlaşılmasını engellemek veya mevcut eksikliği bir şekilde tamamlamak anlamına gelir. Bu ifade hem savunmacı hem de onarıcı bir tonu aynı anda taşır. Bazen kişi kendi kusurunun fark edilmemesi için davranışını ayarlar; bazen de gerçekten eksiğini gidermek için bir tamamlama yoluna gider. Deyim bu nedenle yalnız gizleme anlamına indirgenmez. Açık burada hem maddi eksikliği hem de zayıf noktayı temsil eder. Halk dilinin gücü, insanın kusur ve eksiklikle kurduğu ilişkiyi tek bir kapama fiilinde toplamasında görülür. Bir yandan mahcup olmamak, bir yandan düzeni tamamlamak isteği vardır. Söylendiği yerde pratik zekâ, tedbir ve bazen de savunma psikolojisi hissedilir. Bu nedenle deyim iş, giyim, bilgi, davranış ve toplumsal itibar gibi pek çok alana uygulanabilir. Eksiği kapatmak, hayatta tamamen kusursuz olmak değil; eksik görünen yeri yönetmek ve ona göre hareket etmektir.
Örnek Cümleler
- Sınavdaki düşük notunun açığını dönem sonu proje ödeviyle kapamaya çalıştı.
- Hata yaptığını biliyordu, kimse fark etmeden açığını kapatmak için çabaladı.
- Şirketin bu aydaki açığını kapamak için bütün ekip fazla mesaiye kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir boşluğu doldurmayı ya da görünmez kılmayı bildirir. İki anlam da bu fiilden doğar: eksik tamamlanır ya da üstü örtülür. Fiil hangisinin yapıldığını söylemez; ikisini de aynı hareketle adlandırır.
Eksiği, boşluğu karşılar; hem paraca hem de kişinin zayıf noktası olarak. Hesapta açık, savunmada açık denir. Sözcük somut ve soyut alanı aynı anda kapsadığı için kalıbın kullanım yeri de geniş olur.
Hem iyelik hem belirtme eki alır: açığını. Ekler açığın kime ait olduğunu belirler; kendi açığı da başkasınınki de kapanabilir. Belirtisiz kurulduğunda, yani açık kapamak dendiğinde, kalıp genel bir işi adlandırır.