Anlamı
bir insanın ne durumda olduğu yüzünden anlaşılır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın içinde bulunduğu sıkıntı, ihtiyaç ya da yoksunluğun çoğu zaman yüzünden ve görünüşünden anlaşılacağını anlatır. Açlığın yanağa, susuzluğun dudağa vurması, iç hâlin dışarıya yansıdığını gösteren somut bir gözlemdir. Söz bu nedenle yalnız açlık ve susuzluk için değil, genel olarak insanın derdinin yüzünde okunabileceği fikri için kullanılır. Bir insan çok şey söylemese de hâli tavrı, yüz çizgisi ve bedeni onun ne durumda olduğunu ele verebilir. Atasözü, insan gözleminin inceliğini ve dış görünüşün ipucu taşıdığını vurgular. Aynı zamanda başkalarının hâlini anlamayı öğütler. Çünkü kimi dertler sözle değil, yüzdeki izlerle belli ölür. İç dünya ile dış görüntü arasındaki bağı çok yalın biçimde anlatan güçlü bir halk sözüdür. Empatiyi de çağrıştırır.
Örnek Cümleler
- Bir şey demese de aç olanın yanağından, susayanın dudağından belli ölür.
- Acıkanın yanağından, susayanın dudağından belli olur derler; yüzüne bakınca her şeyi anlıyorum.
- Derdini söylemese de acıkanın yanağından susayanın dudağından belli olur, üzgün olduğu besbelli.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın yaşadığı ihtiyaç, dert veya sıkıntının çoğu zaman dış görünüşüne ve yüzüne yansıdığı gerçeğini anlatır.
Hayır, açlık ve susuzluk örneği üzerinden genel olarak içteki sıkıntının dışarı vurmasını anlatır. Açlığın yanağa, susuzluğun dudağa vurması, iç hâlin dışarıya yansıdığını gösteren somut bir gözlemdir.
Çünkü insanın hâlini sözünden önce yüzünden okuyabilmeyi ve başkasının durumuna dikkat etmeyi hatırlatır. Bir insan çok şey söylemese de hâli tavrı, yüz çizgisi ve bedeni onun ne durumda olduğunu ele verebilir.