Anlamı
bir gerçeği anlayarak aklı başına gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin gerçeği fark etmesi, içinde bulunduğu durumu anlaması ve sonunda aklının başına gelmesi anlamında kullanılır. Öncesinde bir şaşkınlık, gaflet, yanlış değerlendirme ya da dikkatsizlik hâli vardır; sonra kişi bir anda ya da zamanla durumun aslını kavrar. Bu yüzden deyim, fark ediş ve toparlanma sürecini birlikte anlatır. Genellikle başına gelen bir olaydan ders çıkaran, kandırıldığını anlayan, gidişatın ciddiyetini kavrayan veya tehlikeyi fark eden kişiler için söylenir. İçinde hafif bir uyanış ve kendine geliş duygusu vardır. Artık kişi eski dikkatsizliğinde değildir; ne olup bittiğini anlamıştır. Günlük dilde hem uyarı hem değerlendirme cümlelerinde çok işe yarar. Kısacası gerçek şu yüzüne çıkmış, kişinin ayağı da o suya değmiş gibidir. Farkındalığın başladığı anı net biçimde dile getirir.
Örnek Cümleler
- İşin ciddiyetini görünce nihayet ayağı suya erdi.
- Kandırıldığını anlayınca ayağı suya ermiş oldu.
- Başta anlamadı ama zarar büyüyünce ayağı suya erdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gafletten farkındalığa geçişi, kişinin gerçeği anlayıp aklını başına toplamasını anlatır. Günlük dilde hem uyarı hem değerlendirme cümlelerinde çok işe yarar.
Kandırılma, yanlış karar, tehlikeyi geç fark etme, olayın aslını sonradan anlama gibi durumlarda yaygındır. İçinde hafif bir uyanış ve kendine geliş duygusu vardır.
Uyanış, toparlanma ve artık durumun farkında olma duygusunu hissettirir. Bu deyim, kişinin gerçeği fark etmesi, içinde bulunduğu durumu anlaması ve sonunda aklının başına gelmesi anlamında kullanılır.