Anlamı
çok acıkmak:
'Bu akşam açlıktan gözü dönmüş bir hâlde bir evin mutfağına girmişti.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanın çok uzun süre aç kalması yüzünden kendini kontrol etmekte zorlanacak, ne yaptığını tam düşünemeyecek bir hale gelmesini anlatır. Açlık burada yalnızca mide boşluğunu değil, bedensel gücün azalmasını, sabrın tükenmesini ve zihnin bulanmasını da içerir. Bu yüzden deyim, sadece “çok acıktım” demenin ötesinde, aşırı derecede aç kalmış olmayı vurgular. Günlük dilde kimi zaman mecazlı biçimde, aşırı iştahlı ya da telaşlı yemek yemeye başlayan kişiler için de kullanılır. Ancak asıl gücü, insanın temel ihtiyacının ne kadar baskın olduğunu göstermesidir. Uzun süren yoksulluk, düzensiz çalışma koşulları ya da ağır emek sonrası yaşanan bitkinlik halleri bu deyimle anlatılabilir. Açlık, insanın tavrını, sabrını ve karar verme biçimini etkiler. Deyim de tam bu sınır noktasını görünür kılar. İnsan en temel ihtiyacından mahrum kaldığında davranışı sertleşebilir, dikkati azalabilir ve ölçüsü bozulabilir.
Örnek Cümleler
- Akşama kadar bir şey yemeyince açlıktan gözü dönmüş gibi sofraya saldırdı.
- Öğle yemeği atladım, akşama kadar açlıktan gözlerim döndü.
- Çocuklar piknikten gelince açlıktan gözleri dönmüştü, hemen sofraya oturdular.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, çoğu zaman gerçek ve yoğun açlık halini anlatır; bazen de abartılı biçimde çok acıkmış kişiler için söylenir.
Aşırı açlığın insanı sersemletmesi, dikkatini azaltması ve davranışlarını kontrol etmekte zorlaştırması bu benzetmeyle vurgulanır. Açlık burada yalnızca mide boşluğunu değil, bedensel gücün azalmasını, sabrın tükenmesini ve zihnin bulanmasını da içerir.
Uzun süre bir şey yememiş, bitkin düşmüş ya da sofraya ölçüsüz biçimde yönelen kişiler anlatılırken kullanılabilir.