Anlamı
aç kimse karnını doyurmak için önüne çıkan engellerin tamamını aşar ve isteğini elde eder.
Detaylı Açıklama
Aç köpek fırın deler atasözü, açlığın kişiyi ya da canlıyı normal şartlarda aşamayacağı engelleri zorlamaya iteceğini anlatır. Yapı olarak “aç it fırın duvarını deler” sözünün yakın anlamlı bir başka biçimidir. Buradaki köpek imgesi, hem dürtüsel açlığı hem de yiyeceğe ulaşma isteğinin yoğunluğunu gösterir. Aç kalan varlık, önüne çıkan kapıyı, duvarı, yasağı veya korkuyu ikinci plana iter; önce ihtiyacını gidermeye yönelir. Atasözü bu yüzden insan davranışını anlamak için şartlara bakmak gerektiğini de düşündürür. Büyük ihtiyaç altında kişi daha önce göze almadığı adımlar atabilir. Günlük hayatta çaresizliğin, maddi sıkışmışlığın veya büyük ihtiyaç baskısının insanı sınır aşan davranışlara yönelttiği durumlar için kullanılabilir. Söz, yalnız bireysel bir gözlem değil, sosyal düzenle ilgili bir uyarı da taşır: ihtiyaç büyüdüğünde kuralların caydırıcılığı zayıflayabilir. Açlığın en güçlü kapıları bile zorlayabildiğini vurgulayan etkili ve yerleşik bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- İ̇htiyaç bu kadar buyuyunce aç köpek fırın deler ölür.
- Aç köpek fırın deler; kirasını ödeyemeyen adam o gece kilidi bile dinlemedi.
- Aç köpek fırın deler, ihtiyaç içindeki adam her engeli aşar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Açlık ve büyük ihtiyaç karşısında, kişinin normalde göze almayacağı riskleri üstlenmesini ve engelleri zorlamasını açıklar.
Çünkü fırın yiyeceğin bulunduğu yer olarak düşünülür; aç varlığın tam da oraya ulaşmak için sınırları zorlaması imgesi güçlüdür.
Evet; aç it fırın duvarını deler sözü, neredeyse aynı düşünceyi farklı bir hayvan imgesiyle ifade eder.