Anlamı
yoksulluk içinde bulunmak.
Detaylı Açıklama
Açlıktan nefesi kokmak, kişinin yoksulluk içinde yaşadığını, yetersiz beslendiğini ve açlığın artık bedenine ve görünümüne kadar yansıdığını anlatan sert bir deyimdir. Burada nefesin kokması yalnızca fiziksel bir belirti değil, yoksulluğun dışa vurmuş işareti olarak düşünülür. Deyim, hem maddi sıkıntıyı hem de onun insan üzerindeki görünür etkisini taşır. Bu nedenle oldukça ağırdır ve çoğu zaman acıma ya da toplumsal eleştiri içeren bağlamlarda kullanılır. Açlık sadece mideyi değil, insanın ağız kokusuna, yüzüne, halsizliğine ve genel görünümüne de yansımış gibidir. Bu yüzden söz, görünmeyen yoksunluğu görünür hale getiren güçlü bir halk anlatımıdır. Günlük dilde çok incitici olabileceği için dikkatle kullanılır; ama yoksulluğun çıplak gerçeğini anlatmak gerektiğinde etkisi büyüktür. Deyim, açlığın geçici değil, süreklilik kazanan bir perişanlığa dönüştüğünü hissettirir. Türkçede sosyal sefaletin beden üzerindeki izlerini sert ama doğrudan gösteren ifadelerden biri olarak, yoksulluğun insan onurunu zorlayan tarafını görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Çocukların açlıktan nefesi koktuğunu görünce herkes utandı.
- Mahallede bazı aileler öyle yoksuldu ki açlıktan nefesleri kokuyordu.
- Onu küçümsemek için değil, halini anlatmak için açlıktan nefesi kokuyor dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Açlığın ve yoksulluğun bedene kadar işlemiş, dışarıdan fark edilebilecek düzeye ulaşmış halini görünür kılar. Türkçede sosyal sefaletin beden üzerindeki izlerini sert ama doğrudan gösteren ifadelerden biri olarak, yoksulluğun insan onurunu zorlayan tarafını görünür kılar.
Çünkü yoksulluğu yalnızca maddi eksiklik olarak değil, insanın bedenine ve saygınlığına kadar yansımış bir sefalet olarak anlatır.
İnsan onurunu incitebilecek kadar sert olduğu için bireylere doğrudan yakıştırılırken çok dikkatli kullanılmalıdır. Bu nedenle oldukça ağırdır ve çoğu zaman acıma ya da toplumsal eleştiri içeren bağlamlarda kullanılır.