Anlamı
daha önce toplumda önemli bir yeri veya özel bir değeri yokken artık kendisine önem ve değer verilmek:
'Bize yol aç, erkân göster; yollar aç bize de, biz de adam sırasına girelim.' -K. Korcan.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, daha önce toplum içinde belirgin bir değeri, itibarı ya da yeri yokken artık önemsenir, dikkate alınır ve saygın bir konuma gelmek anlamında kullanılır. Adam sırasına geçmek, yalnızca görünür olmak değil, ciddiye alınan insanlar arasında yer edinmektir. Kişi daha önce kenarda, etkisiz ya da değersiz sayılırken; bilgi, başarı, emek, makam ya da çevre etkisiyle artık farklı gözle görülmeye başlanır. Bu nedenle deyim çoğu zaman sosyal yükseliş, itibar kazanma ve "adam yerine konulma" hâli için söylenir. İçinde hafifçe geçmişteki değersiz görülme duygusu da vardır. Birinin artık sözü dinleniyor, varlığı hesaba katılıyor ve kendisine hürmet gösteriliyorsa bu deyim yerini bulur. Halk dilinde hem toplumsal kabulü hem de kişinin konum değişimini anlatan güçlü bir ifadedir. Yükselmenin yalnız parasal değil, aynı zamanda saygınlıkla ilgili yönünü de taşır. İnsan bazen kendini değil, başkalarının ona bakışını değiştirerek adam sırasına geçer.
Örnek Cümleler
- Bir zamanlar kimse yüzüne bakmazdı; şimdi sözü dinleniyor, adam sırasına geçti.
- İşleri düzelince davet edilmediği sofralara çağrılır oldu, adam sırasına geçti.
- Askerden dönüp işe girince akrabalar da onu adam sırasına geçmiş saydı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıra sözcüğü değişimin biçimini gösterir: kişi boşlukta yükselmez, var olan bir dizinin içine geçer. Sayılanlar arasına alınmak da bir yükseliştir; ama ölçüsünü kişinin kendisi değil çevresi koyar, sıraya girmek için başkalarının onayı gerekir.
Hayır, para etkili olabilir ama asıl olarak saygınlık, kabul görme ve ciddiye alınma hâliyle ilgilidir. Bilgi, emek ya da üstlenilen bir görev de kişiyi bu konuma taşıyabilir.
İtibar kazanan, önce küçümsenip sonra değer verilen ya da çevresinde sözü geçmeye başlayan kişiler için kullanılır. İçinde geçmişteki değersiz görülmüşlüğün hafif bir hatırlatması da vardır.