Anlamı
yardım sözle değil, gerçekten fedakârlık yapılarak gerçekleştirilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, sadece söz vererek ya da niyet beyan ederek yardım edilmiş olmayacağını, gerçek fedakârlığın fiilen yapılması gerektiğini anlatır. İnsan bir şeyi adadığını, vereceğini ya da yapacağını söyleyebilir; fakat bunlar eyleme dönüşmedikçe gerçek bir değer taşımaz. Günlük hayatta yardım, bağış, destek ve vaat konularında sıkça kullanılır. Türkçede sözle iyilik yapmanın yeterli olmadığını anlatan öğretici atasözlerinden biridir. Özellikle sürekli söz verip yerine getirmeyen, vaatlerle avutan veya iyilik yapacağını beyan edip harekete geçmeyen kişiler için sıkça söylenir. Halk arasında lafla peynir gemisi yürümez sözüyle benzer bir mesaj taşır. Gerçek yardımın eylemle, vermenin fiilen olduğunu hatırlatır. Niyetin değil eylemin gerçek değer taşıdığını vurgulayan bu söz, sözde iyilikçilere karşı güçlü bir eleştiridir.
Örnek Cümleler
- Herkes yardım edeceğini söylüyor ama veren çıkmıyor; adamakla mal tükenmez.
- Söz veren epey kalabalıktı ama sandığa parayı yalnız iki kişi bıraktı; adamakla mal tükenmez.
- Kampanyaya destek sözü verenlerin yarısı ortada yok; adamakla mal tükenmez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözde kalan yardımı, gösteriş olsun diye verilen vaatleri ve eyleme dönüşmeyen iyilik iddiasını eleştirir. Adamak yani söz vermek kişinin malından bir şey eksiltmez; asıl fedakârlık verirken başlar.
Bağış toplanırken, yardım sözü verilirken ya da bir destek vaadinin karşılığı görülmediğinde sıkça söylenir. Adak adayıp yerine getirmeyenler için de kullanılır; söz veren ile gerçekten veren arasındaki farkı görünür kılar.
Evet. İkisi de niyetin tek başına yetmediğini söyler; bu atasözü ise özellikle yardım ve adak konusunda kullanılır. Adamak sözcüğünün adakla bağı, atasözünü dinî bağlama da yaklaştırır.