Anlamı
karşılığını veya fiyatını kararlaştırmak: Bu evi alabilmemiz için adını koyalım.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir şeyin karşılığını, değerini ya da fiyatını belirlemek anlamında kullanılır. Günlük dilde özellikle alışverişte, pazarlıkta, emek karşılığının konuşulduğu durumlarda ve bir işin maddi ölçüsünün netleştirilmesinde duyulur. Buradaki 'ad' sözcüğü doğrudan isim vermekten çok, belirli bir bedel veya tanım koymak anlamı kazanmıştır. Yani artık belirsizlik bitmiş, sayı ya da karşılık somutlaşmıştır. Bir usta yaptığı işin adını koyabilir, satıcı elindeki malın adını koyar ya da taraflar bir anlaşmanın maddi sınırını bu yolla netleştirir. Deyimin gücü, pazarlık alanındaki muğlaklığı tek hamlede ortadan kaldırmasındadır. Söylendiğinde, 'bu işin bedeli nedir?' sorusunun cevabı verilir. Böylece ilişki daha açık, pazarlık daha görünür hâle gelir. Bu da ifadeye hem ticari hem gündelik yaşamda pratik ve yerleşik bir kullanım kazandırır.
Örnek Cümleler
- Uzun bir pazarlıktan sonra satıcı sonunda malın adını koydu, anlaştık.
- Ustaya işi anlattık, hesabı yapıp adını koydu; ona göre karar vereceğiz.
- Saatlerce dolaştılar ama kimse işin adını koymadı, pazarlık yarım kaldı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyin bedelini kesinleştirmek, yani alıcı ile satıcı arasındaki muğlaklığı bitirip rakamı ortaya koymaktır. Sözlükteki karşılığı da 'karşılığını veya fiyatını kararlaştırmak' biçiminde verilmiştir. Bundan sonrası artık rakam üzerinden konuşulur.
Hayır, ad koymak daha çok isim vermektir; adını koymak ise burada değer veya fiyat belirleme anlamındadır. İki kalıp benzer görünse de anlamları birbirinden açıkça ayrılır; biri isim, diğeri bedel içindir.
Pazarlığın tıkandığı, tarafların rakam söylemekten kaçındığı anlarda sık kullanılır; kalıp çoğu kez bir istek olarak kurulur: adını koy da bilelim denir. Söylendiği anda belirsizlik biter; taraflar arasında somut bir rakam ortaya konmuş olur.