Anlamı
'hoşgörünüze güvenerek' anlamında kullanılan bir nezaket sözü:
'Affınıza sığınarak malumatınızı da madamdan aldım.' -A. Ümit.
Detaylı Açıklama
Bu söz, 'hoşgörünüze güvenerek' anlamında kullanılan, kibar ve ölçülü bir nezaket ifadesidir. Günlük dilde çok sık duyulmasa da yazılı anlatımda, resmî konuşmalarda ve saygılı hitap gerektiren durumlarda yaşamaya devam eder. Kişi, söyleyeceği şeyin doğrudan ya da rahatsız edici olabileceğini sezdiğinde, sözünün sertliğini azaltmak için bu kalıba başvurur. Böylece karşı taraftan peşinen anlayış istemiş olur. Buradaki amaç yalnız izin almak değil, aynı zamanda nezaket sınırını korumaktır. Deyim bu yüzden özür, açıklama ve ön yumuşatma işlevlerini bir arada taşır. Söylendiğinde, konuşanın sözünü dikkatle seçtiği anlaşılır. Bu da ona eski ama zarif bir ton kazandırır. İnsan bazen doğruyu söylerken bile bunu nasıl söylediğine dikkat eder; 'affınıza sığınarak' tam da bu ince dengeyi kuran ifadelerden biridir. Kısa ama görgü dolu bir hazırlık cümlesi gibi çalışır.
Örnek Cümleler
- Affınıza sığınarak bir noktayı düzeltmek istiyorum dedi.
- İşte tam da affınıza sığınarak denilecek bir an yaşandı.
- Olan bitene bakan amca affınıza sığınarak diyerek güldü.
Kökeni ve Hikayesi
Rivayete göre bu kalıp, Osmanlı bürokrasi ve edebiyat dilindeki uzun nezaket formüllerinin gündelikleşmiş kalıntılarındandır. Hoşgörü isteme ve saygı sunma amacıyla kullanıldığı için zarif bir giriş sözü olarak yaşamıştır.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Karşı tarafın hoşgörüsüne güvenerek konuşmaya başlamak veya bir sözü daha kibar söylemek anlamında kullanılır. Günlük dilde çok sık duyulmasa da yazılı anlatımda, resmî konuşmalarda ve saygılı hitap gerektiren durumlarda yaşamaya devam eder.
Resmî yazışmalarda, saygılı konuşmalarda ve kırıcı olabilecek sözlerin öncesinde daha uygundur. Bu söz, 'hoşgörünüze güvenerek' anlamında kullanılan, kibar ve ölçülü bir nezaket ifadesidir.
Söylenecek şeyin tonunu yumuşatmak ve karşı taraftan peşinen anlayış istemektir. Buradaki amaç yalnız izin almak değil, aynı zamanda nezaket sınırını korumaktır.