Anlamı
sağlıklı, rahat yaşıyor olmak.
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir kişinin sağlığının yerinde olduğunu, rahat yaşadığını ve ciddi bir sıkıntı içinde bulunmadığını anlatmak için kullanılır. Günlük dilde hem hâl hatır sorularına cevap verirken hem de bir başkasının durumunu anlatırken duyulabilir. Buradaki vurgu sadece hasta olmamak değildir; aynı zamanda beden ve ruh bakımından dingin, düzenli ve rahat bir yaşam sürmektir. Bu yüzden sözde hafif bir huzur çağrışımı da vardır. İnsan bazen yalnız sağlıklı değil, aynı zamanda keyfi yerinde bir hâlde olabilir; bu ifade tam da o daha geniş iyilik hâlini taşır. Söylendiğinde karşı taraf, kişinin sağlığında ve gündelik düzeninde bir aksaklık bulunmadığını anlar. Eski dil tadı taşısa da hâlâ sıcak ve saygılı bir kullanım gücü vardır. Hâl sormanın zarif yollarından biri olarak kalmıştır.
Örnek Cümleler
- Şükür, annemiz seksen yaşını geçti ama hâlâ afiyet üzere yaşıyor.
- Uzakta olsa da mektubundan afiyet üzere olduğunu öğrendik, içimiz rahatladı.
- Hâlini soranlara ailece afiyet üzere olduklarını söyleyip ayrıca teşekkür etti.
Kökeni ve Hikayesi
'Afiyet' sözcüğü Arapça ʿāfiyet biçiminden gelir; sağlıklı ve esen olma durumunu bildirir.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sağlığı yerinde, düzenli ve sıkıntısız bir hayat süren kişi için söylenir. Çoğunlukla uzaktaki bir yakının durumu sorulduğunda ya da hâl hatır bildiren mektuplarda geçen bir haber cümlesidir.
Değildir; hasta olmamanın ötesinde geçimin, huzurun ve günlük düzenin de yolunda gitmesini kapsar. Bu yüzden söz bir sağlık haberinden çok, genel bir iyilik hâlinin bildirimi gibi duyulur.
Kalıplaşmış bir iyilik bildirimidir; üzere edatı ona eski bir tat verir. Bugün gündelik konuşmada yerini büyük ölçüde iyiyim, sağlığım yerinde gibi sade karşılıklara bırakmıştır; mektup dilinde ise hâlâ yaşar.