Anlamı
ayılmak, kendine gelmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir süre dalgın, uyuşuk ya da farkında olmadan sürdürdüğü hâlden çıkıp ayılmak, kendine gelmek ve durumu kavramaya başlamak anlamında kullanılır. Günlük dilde bir kişinin bir anda uyanması, meseleyi sonradan anlaması ya da şaşkınlıktan sonra toparlanması için söylenebilir. Buradaki anlatım gerçek afyonla ilgili olmaktan çok mecazlıdır. Kişi sanki sersemlemiş bir durumdadır; sonra bir şey olur ve zihni açılır. Bu yüzden deyim bazen fiziksel uyanmayı, bazen zihinsel fark edişi anlatır. Söylendiğinde, önceki dağınıklık ile sonraki toparlanma arasındaki ani geçiş hissedilir. Deyim canlı ve hafif alaycı bir tını da taşıyabilir. Özellikle geç fark eden ya da olan bitene sonradan uyanan kişiler için çok uygun bir ifadedir. Kısa ama etkili biçimde, uyuşukluktan bilinçliliğe geçişi resmeder.
Örnek Cümleler
- Dün akşam yine afyonu patlamış, kimse şaşırmadı.
- Sabah kahveden sonra afyonu patlamış gibi açıldı.
- Herkes fark etti ki çoktan afyonu patlamış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Resmi yazışmalarda genellikle tercih edilmez. Ancak köşe yazıları, edebî metinler ve yarı resmi konuşmalarda rahatlıkla kullanılabilir.
Hayır, zihinsel fark ediş ve durumu sonradan kavrama için de kullanılır. Günlük dilde bir kişinin bir anda uyanması, meseleyi sonradan anlaması ya da şaşkınlıktan sonra toparlanması için söylenebilir.
Çoğu zaman hafif alaycı ama canlı bir ton taşır. Bu deyim, bir süre dalgın, uyuşuk ya da farkında olmadan sürdürdüğü hâlden çıkıp ayılmak, kendine gelmek ve durumu kavramaya başlamak anlamında kullanılır.