Anlamı
sözü geçer bir adam olmak istersen herkese yardımda bulunacaksın, yiğit adam olmak için de savaşta da barışta da vurucu, kırıcı olacaksın.
Detaylı Açıklama
Ağalık vermekle, yiğitlik vurmakla atasözü, toplumda söz sahibi olmanın ve yiğit diye anılmanın yalnız unvanla değil, buna uygun davranışlarla mümkün olduğunu anlatır. Ağalık, cömertlikle ve etrafına destek olmakla; yiğitlik işe gerektiğinde cesaretini ve gücünü ortaya koymakla ispat edilir. Yanı kişi yalnız adla, makamla ya da iddiayla değil, işleviyle değerlidir. Atasözü bu yüzden gösterişe değil, davranışın içeriğine bakar. İnsan cömert değilse ağa, cesur değilse yiğit sayılmaz. Günlük hayatta unvanının hakkını vermeyen, sahip olduğu sıfatı davranışla desteklemeyen kişiler eleştirilirken kullanılabilir. Aynı zamanda görev ve sıfatların sorumluluk yüklediğini de hatırlatır. Bir şey olmak, onun gereğini yapmayı zorunlu kılar. Böylece söz, makam ile icraat, iddia ile ispat arasındaki bağı çok net biçimde kurar. Toplumsal itibarın sözle değil, davranışla kazanıldığını anlatan güçlü ve ölçülü bir atasözüdür.
Örnek Cümleler
- Unvan yetmez, gereklerini yapacaksın; ağalık vermekle, yiğitlik vurmakla.
- Ağalık vermekle, yiğitlik vurmakla kazanılır; koltuğa oturmakla önder olunmuyor.
- Dedesi hep derdi: ağalık vermekle, yiğitlik vurmakla; cömertlik ve cesaret şarttır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanın taşıdığı sıfatın, o sıfatın gerektirdiği davranışlarla doğrulanıp doğrulanmadığını ölçer. Ağalık, cömertlikle ve etrafına destek olmakla; yiğitlik işe gerektiğinde cesaretini ve gücünü ortaya koymakla ispat edilir.
Çünkü ağa denilen kişinin cömert, destekleyici ve etrafına fayda sağlayan biri olması beklenir; bu da vermekle görünür ölür.
Eski savaşçı kültürde yiğitlik, gerektiğinde cesaret ve atılganlık göstermeyle ilişkilendirilmiştir; söz bunu tarihsel bağlamıyla taşır.