Anlamı
önce söylediğini başka türlü anlatmak:
'Gelgelelim Akif, Berlin'e gidip de oradaki kahveleri gördüğü vakit ağız değiştirmek zorunda kalır.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kimsenin önce söylediği sözü sonra başka biçimde anlatması, tavrını değiştirmesi veya önceki görüşünden geri adım atması anlamında kullanılır. Kişi başta farklı konuşur, sonra şartlara, çıkarına ya da gördüğü yeni duruma göre başka türlü konuşmaya başlar. Bu yüzden söz çoğu zaman eleştirel tondadır. Çünkü ağız değiştirmek, yalnız fikir değişikliği değil, bazen tutarsızlık ya da işine geldiği gibi konuşma izlenimi de bırakır. Elbette her zaman kötü niyet aranmaz; bazı durumlarda yeni bilgi edinilmiş olabilir. Ancak günlük dilde daha çok 'önce öyle diyordun, şimdi ne oldu?' sorusunu çağrıştırır. Sözün etkisi, konuşma biçiminin ve söylemin bir anda yön değiştirmesini canlı biçimde göstermesinden gelir. İnsanların söyledikleriyle durdukları yer arasındaki mesafeyi görünür kılar. Bu yüzden tartışmalarda sık kullanılan güçlü bir eleştiri ifadesidir.
Örnek Cümleler
- İlk başta karşıydı, sonra birden ağız değiştirip destek vermeye başladı.
- İş ciddileşince ağız değiştirmek zorunda kaldı, eski sözlerini tümden unuttu.
- Dün bambaşka konuşuyordu, bugün ağız değiştirmiş; buna artık kimse şaşırmıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin önce söylediğini sonradan başka türlü anlatmasını eleştirir. Vurgu doğrudan sözdedir: önceki cümle ile sonraki cümle tutmamaktadır. Tavır değişikliği de çoğu kez buna eşlik eder, ama kalıbın ölçüsü söylenen sözdür.
Hayır; bazen yeni bilgi ya da değişen durum yüzünden görüş değişebilir. Ancak gündelik kullanım çoğunlukla eleştireldir; kişinin sözünde durmadığı ima edilmiş olur. Niyet çoğu zaman dinleyene bırakılır.
Çünkü önceki söz ile sonraki söz arasındaki farkı görünür kılar ve kişinin güvenilirliğini sorgulatır. Tartışmada en hızlı sonuç veren suçlamalardan biridir. Karşı tarafı savunmaya geçirir çoğu zaman.