Anlamı
birini kandırmak, yanıltmak amacıyla duygularını, düşüncelerini olduğundan başka türlü gösterecek biçimde konuşmak:
'Kaçacağım, tövbeler olsun, bir fırsatını bulayım diye ağız yaptı.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birini kandırmak, oyalamak ya da yanıltmak amacıyla duygularını ve düşüncelerini olduğundan farklı gösteren bir üslupla konuşmak anlamında kullanılır. Kişi içinden geçenle ağzından çıkan arasında bilinçli bir fark kurar. Bu yüzden ağız yapmak, sadece rol kesmek değil; söz üzerinden karşı tarafın algısını yönetmeye çalışmaktır. Günlük dilde kaçmak isteyen, işi savsaklayan, ikna etmeye çalışan veya niyetini gizleyen kişiler için çok uygun bir ifadedir. İçinde biraz numara, biraz hesap ve biraz da yapaylık vardır. Samimiyet eksikliği hissedilir. Sözün gücü, konuşmanın gerçek duyguyu yansıtmadığını açıkça sezdirmesinden gelir. Biri ağız yaptığında, söylediklerinin arkasında başka bir niyet olduğu düşünülür. Bu yüzden deyim, güven zedelenmesi ve manipülasyon bağlamlarında sık kullanılır.
Örnek Cümleler
- Gitmeyeceğini biliyorduk, biraz ağız yaptı sadece.
- Kaçmak için türlü türlü ağız yaptı ama kimse inanmadı.
- Patronu kandırmak için ağız yapmaya başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek niyeti gizleyerek karşı tarafı kandırmaya, oyalamaya veya yönlendirmeye çalışan yapay konuşma biçimini anlatır. Günlük dilde kaçmak isteyen, işi savsaklayan, ikna etmeye çalışan veya niyetini gizleyen kişiler için çok uygun bir ifadedir.
Çünkü söylenen söz ile içteki niyet arasında bilinçli bir fark vardır ve bu fark konuşmanın güvenilirliğini azaltır.
Kaçınma, oyalama, ikna etmeye çalışma, sorumluluktan sıyrılma ve niyeti gizleme durumlarında daha çok kullanılır. Kişi içinden geçenle ağzından çıkan arasında bilinçli bir fark kurar.