Anlamı
açık ve dürüst konuşmaktan kaçınmak.
Detaylı Açıklama
Ağız yaymak, açık ve dürüst konuşmaktan kaçınmak, lafı dolandırmak, sözünü uzatıp dağıtmak ya da ne demek istediğini bir türlü net söylememek anlamında kullanılan bir deyimdir. Buradaki “yaymak”, sözü genişletmek ve odaktan uzaklaştırmak duygusu taşır. Kişi doğrudan konuşması gerekirken etrafından dolaşır, uzatır, kapalı imalarla konuşur ya da işin özüne gelmez. Bu yüzden deyim, özellikle netlik beklenen ortamlarda eleştirel tonla kullanılır. Açık konuşmayan, lafı uzatan, durumu bulanık bırakan ya da doğruları eğip büken kişiler için son derece uygundur. Halk dilinin konuşma berraklığını önemli bir değer saydığı düşünüldüğünde, ağız yaymak bu değerin karşıtını temsil eder. Burada susmak değil, etkisiz ve dürüst olmayan biçimde konuşmak söz konusudur. Söz vardır ama hedefi yoktur. Bu nedenle deyim, laf kalabalığıyla gerçeğin üstünü örtme halini güçlü biçimde görünür kılar. Netlikten uzaklaşan her konuşma, biraz ağız yaymak olarak değerlendirilebilir.
Örnek Cümleler
- Olanları görünce resmen ağız yaydı, ne yapsın.
- Herkes fark etti ki çoktan ağız yaymış.
- Ağız yaymadan açık konuşmasını istediler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Net ve dürüst konuşmak yerine lafı uzatan, dolandıran ve özden uzaklaştıran konuşma biçimini eleştirir. Halk dilinin konuşma berraklığını önemli bir değer saydığı düşünüldüğünde, ağız yaymak bu değerin karşıtını temsil eder.
Hayır, burada konuşma vardır ama bu konuşma açık, dürüst ve hedefe dönük değildir; söz yayılır, netlik azalır.
Çünkü sözü yoğunlaştırmak yerine dağıtır, meseleyi berraklaştırmaz ve asıl noktayı belirsiz bırakır. Bu yüzden deyim, özellikle netlik beklenen ortamlarda eleştirel tonla kullanılır.