Anlamı
meseleyi büyütüp sıkıntıya girmek gereksiz.
Detaylı Açıklama
Ağlayıp da gözden mi olayım sözü, bir meseleyi gereksiz yere büyütüp kendini daha kötü duruma düşürmenin anlamsız olduğunu anlatır. Buradaki ağlamak yalnızca gerçek gözyaşı dökmek değil, sorunu büyütmek, ortalığa yaymak veya kendini daha fazla yıpratacak bir tepki vermek anlamında düşünülebilir. Sözün kendi mantığı da bunu gösterir: ağlaya ağlaya bir de gözünü kaybetmek, zararın üstüne zarar eklemektir. Bu söz bu nedenle ölçülü tepki vermeyi, her şeyi büyütüp drama hâline getirmemeyi öğütler. Halk bilgeliği burada duyguyu tamamen yok saymaz; ancak duygunun insana zarar verecek kadar dışarı taşmamasını ister. Söylendiği yerde gurur, ölçülülük ve pratiklik hissedilir. Kişi bazen haklı olsa bile bunu nasıl ifade edeceği önemlidir. Her olaya büyük tepki vermek, sorunu çözmekten çok kendini yıpratabilir. Bu nedenle söz, tasarruflu davranış, kendini koruma ve olayı gereksizce büyütmeme tavrını yansıtan ince bir hayat bilgisi taşır.
Örnek Cümleler
- Biraz canı sıkıldı ama ağlayıp da gözden mi olayım diyerek sustu.
- Bilet kaçtı ama ne yapalım, ağlayıp da gözden mi olayım?
- Oldu, geçti; ağlayıp da gözden mi olayım, bir dahaki sefere daha dikkatli olurum.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük bir aksiliği ağlayıp sızlayarak büyüten, böylece zararını ikiye katlayan tavrı eleştirir. Kaybedilen şey zaten gitmiştir; onun üstüne bir de sağlığını, keyfini ya da huzurunu harcamak sözün karşı çıktığı davranıştır.
Kalıp ikinci bir kaybı işaret eder: göz, ağlamanın bedelidir. Kayıp çoğalır; biri dışarıdan gelmiştir, öteki kişinin kendi tepkisinden doğar. Mecazlaştığında bu, üzüntüyü büyüterek insanın kendi gücünü ve düzenini yıpratması anlamına gelir.
Üzülmeyi yasaklamadığı için ölçülü sayılır. Kayba tepki vermeyi doğal görür, yalnızca tepkinin insana kaybettiğinden fazlasına mal olmasını istemez. Sınırı çizen ölçü de nettir: verilen tepki derdi azaltıyor mu, büyütüyor mu?