Anlamı
derdim olmasın da başka bir şey istemem.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, derdi olmasın da başka bir şey istemeyen kişinin görüşünü bildirir. İki yarı yan yana konur: azıcık aş ile ağrısız baş. Azıcık sözcüğü miktarı küçültür ama yetersiz saymaz. Atasözü azı bir eksiklik gibi anmaz; onu huzurun bedeli sayar ve seçimini oradan yana kullanır. Kalıp bir hayat tercihi bildirir. Atasözü başkasına öğüt vermez; konuşan kendi adına konuşur. Daha fazlasını isteyene, büyük hesaplara girene karşı söylenir. Söz sakin bir dille söylenir; övünme ya da yakınma taşımaz. Atasözü halk ağzında yerleşiktir ve kısa iki yarıyla kurulduğu için akılda kalır. İki yarı arasında bir karşılaştırma yoktur; ikisi birlikte tek bir dilek kurar. Neyin bırakıldığı ve neyin istendiği cümlenin geri kalanında anlatılır.
Örnek Cümleler
- Terfiyi istemedi, azıcık aşım ağrısız başım deyip işine devam etti.
- Büyük ortaklığa girmedi; azıcık aşım, ağrısız başım dedi, dükkânında kaldı.
- Azıcık aşım ağrısız başım diyenler bu kavgaya hiç karışmadı, uzaktan seyretti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Aş burada yemek, geçimlik demektir; azıcık aş, insanı ayakta tutacak kadarını karşılar. Ağrısız baş ise dertsizliği, kaygısızlığı anlatır; borç, kavga ve tasa bunun dışında kalır. Kaygısız başım biçimi de söylenir ve anlam değişmez.
Övmez. Atasözü azlığı bir amaç saymaz; huzuru öne alır, azı onun yanında kalan pay olarak anar. Kişi çok isteseydi başının ağrıyacağını düşünür, seçimini de ona göre yapar; tercih dertsizlikten yanadır.
Çoğu kez kişinin kendi ağzından: iki yarı da iyelik ekiyle biter, aşım ve başım denir. Söz başkası için kurulduğunda da o kişinin tercihini aktarır. Öğüt olarak değil, tercih olarak duyulur.