Anlamı
çaresiz durumlara düşüldüğünde insan kendini üzüntüye kaptırmayıp bu durumlara sabır göstermelidir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, çaresiz durumlara düşüldüğünde insanın kendini üzüntüye kaptırmayıp bu durumlara sabır göstermesi gerektiğini anlatır. Söz kısa ve kesin bir yargı kurar: başa gelen şeye katlanılır. Başa gelen burada kişinin elinde olmayan bir hastalık, bir kayıp, bir yoksulluk ya da bir felakettir. Söz kısa olduğu için bir acı anında kolayca söylenir. Söz bir teselli olarak, dertli birine söylenebilir. Kişi kendi durumunu anlatırken de kullanabilir: ne yapalım, başa gelen çekilir. Çekilir yüklemi bir katlanmayı, bir yük taşımayı anlatır. Atasözü umutsuzluğu değil, dayanmayı öğütler; kişinin ayakta kalmasını ister. Söz bir boyun eğiş gibi görünse de içinde bir güç ve bir sabır taşır.
Örnek Cümleler
- Kaza sonrası tekerlekli sandalye kullanmaya başlayan adam, ziyaretçilerine gülümsedi; başa gelen çekilir.
- Seller evini götürünce yaşlı kadın ağlamadı, çadırda yeni bir düzen kurdu; başa gelen çekilir.
- İflas eden tüccarı avutan dostu omzuna dokundu: "Başa gelen çekilir, yeniden başlarsın."
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir yükü taşımayı, bir acıya dayanmayı anlatır. Çekmek, bir şeyi üstlenip sonuna kadar götürmektir. Söz, başa gelen kötülüğün de böyle taşınması, ona katlanılması gerektiğini söyler. Sabır bu taşımanın gücüdür.
İkisi birden. Atasözü değiştirilemeyen durumu kabul eder, ama kişiden çökmeyip dayanmasını ister. Bu kabulleniş bir teslimiyet değil, sabırla ayakta kalmanın bir yoludur. Kişi durumu değiştiremez, ama ona karşı tutumunu seçebilir.
Acısı taze olan birine, onu avutmak için söylenir. Dertli kişinin kendisi de bu sözle kendini avutabilir. Söz dinleyene de söyleyene de sabır ve dayanma gücü aşılamayı amaçlar.