Anlamı
önünü sonunu düşünmeden.
Detaylı Açıklama
Ağzına geldiği gibi, bir şeyi önünü sonunu düşünmeden, ölçmeden, sakınmadan ve çoğu zaman filtresiz biçimde söylemek anlamında kullanılan güçlü bir deyimdir. Bu sözde asıl vurgu, düşünce süzgecinin devre dışı kalmasıdır. İnsan öfkelendiğinde, heyecanlandığında ya da kendini tutmak istemediğinde ağzına geldiği gibi konuşabilir. Bu durumda sözler yalnızca hızlı değil, kırıcı, uygunsuz ya da hesapsız da olabilir. Deyim, özgür konuşmayı değil, denetimsiz konuşmayı ima eder. Bu yüzden çoğu zaman eleştirel bir tını taşır. Kişi düşündüğünü söylüyordur ama bunu yaparken bağlamı, sonucu, karşısındakinin duygusunu veya sosyal sınırları hesaba katmıyordur. Günlük dilde tartışmalar, öfke anları, kabalık ve düşüncesizlik değerlendirmelerinde sık kullanılır. Halk dilinin sözün kontrolsüz çıkışını çok net gösteren kalıplarından biridir. Ağız burada yalnızca konuşma organı değil, içteki düşüncenin hesapsız biçimde dışarı akmasının yolu haline gelir. Bu yüzden deyim, yalnızca konuşmayı değil, söz sorumluluğunu da tartışmaya açan güçlü bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Sinirlenince ağzına geldiği gibi konuştu.
- İnsan herkese ağzına geldiği gibi konuşmamalı dedi.
- Tartışmada ölçüyü kaçırıp ağzına geldiği gibi söyledi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kontrolsüz, düşünmeden, sonuçlarını hesaba katmadan ve çoğu zaman sert ya da kırıcı biçimde konuşma tarzını anlatır.
Hayır, dürüstlük düşünülmüş açıklığı da içerebilir; burada ise denetimsiz ve filtresiz söz söyleme vardır. Bu sözde asıl vurgu, düşünce süzgecinin devre dışı kalmasıdır.
Çünkü sözün karşı tarafta bırakacağı etkiyi, nezaket sınırlarını ve uygunluğu hesaba katmayan bir tavrı gösterir.