Anlamı
sır saklamamak.
Detaylı Açıklama
Ağzında bakla ıslanmamak, sır saklamamaktır: kişiye söylenen ya da onun öğrendiği gizli bir şey kısa sürede başkalarına ulaşır. Söz, bilginin gizli kalması gereken bir durumu varsayar; herkesin bilebileceği bir haberi yaymak bu kalıbın konusu değildir. Sır bir arkadaşın derdi, bir ailenin henüz açıklamadığı bir karar ya da bir iş yerinde konuşulan bir plan olabilir. Ağzını sıkı tutmak bunun tersidir: kişi kendisine emanet edilen şeyi, sorulsa bile kimseye açmaz. Bir ağızdan çıkıp bin dile yayılır atasözü de ortaya atılan bir sözün çok çabuk yayıldığını anlatır. Bir arkadaşının hamile olduğunu, daha kendi ailesine bile söylenmeden iş yerinde anlatan biri için bu söz kurulabilir.
Örnek Cümleler
- Ona sır verilmez, ağzında bakla ıslanmaz, akşama bütün mahalle duyar.
- Komşunun kızının nişanlanacağını kimseye söylememesi için tembih etmişlerdi; ertesi gün bütün sokak duymuştu, ağzında bakla ıslanmıyor.
- Toplantıda konuşulanları dışarı çıkar çıkmaz koridorda anlatmış; ağzında bakla ıslanmıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Susmaya dayanamayan, duyduğu gizli şeyi içinde tutamayan birini anlatır. Bunu kötü niyetle mi yoksa dayanamadığı için mi yaptığı kalıpta söylenmez; iki durumda da söz kurulabilir. Sonuç aynıdır: sır yerinde kalmamıştır.
Hayır. Çok konuşan herkes sır vermez; kalıbın konusu, başkasının güvenle söylediği bir şeyin yayılmasıdır. Az konuşan biri de kendisine emanet edilen tek bir sırrı yayarak bu sözü hak edebilir.
Ağzından baklayı çıkarmak, açık söylemekten kaçınılan bir şeyi sonunda açıklamaktır; kişi kendi bildiğini ya da istediğini ortaya koyar. Ağzında bakla ıslanmamak ise sırrı tutamamaktır; kişi başkasının güvenle anlattığını yayar. Birinde gecikmiş bir açıklık, ötekinde tutulamayan bir sır vardır.