Anlamı
baklayı ağzından çıkarmak.
Detaylı Açıklama
Ağzından baklayı çıkarmak, baklayı ağzından çıkarmak sözünün öbür dizilişidir ve aynı anlamı taşır: açık söylemekten kaçındığı bir sorunu sonunda açıklamak. Kişi önce lafı dolandırır, ima eder, konuyu erteler; sonunda asıl söylemek istediğini ortaya koyar. Bunu kendi isteğiyle de yapabilir, sıkıştırılınca da. Söylenen bir istek, bir karar, bir itiraf ya da bir eleştiri olabilir. Kalıbın öznesi açıklamayı yapan kişidir; bakla belirtme ekli nesnedir. Buyruk biçimi de kurulur: hadi, çıkar ağzındaki baklayı. Ağzında bakla ıslanmamak ise bambaşka bir şeyi, sır saklayamamayı anlatır; iki kalıpta bakla ortak olsa da biri kişinin kendi açıklamasını, öteki tutulamayan sırrı adlandırır. Aylardır evlenmek istediğini söyleyemeyen bir gencin sonunda ailesine açılması bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Yarım saat lafı dolandırdıktan sonra nihayet baklayı ağzından çıkardı: para istiyordu.
- Bu kadar dolandırma da baklayı ağzından çıkar, ne isteyeceksen söyle artık.
- Toplantının sonuna doğru müdür baklayı ağzından çıkardı, birimin kapanacağını duyurdu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kendiliğinden gelmeyen, bekletilmiş bir açıklamayı anlatır. Kişi söyleyeceğini baştan bilmektedir ama önce etrafında dolaşır; deyim tam olarak o dolaşmanın bittiği, asıl cümlenin kurulduğu anı gösterir.
Çünkü açıklama sondadır. Dinleyen o ana kadar imalarla oyalanmış, asıl konuyu tahmin etmeye çalışmıştır. Söz açığa çıkınca rahatlama ile birlikte hafif bir kızgınlık da doğar: bu kadarcık şey için neden bu kadar beklendi?
Saklanan bir niyet, ertelenen bir eleştiri, dile getirilemeyen bir istek ya da uzun süre gizlenen bir haber için kullanılır. Ortak yan, söylenecek şeyin baştan beri var olması ve yalnızca söylenmeyi beklemesidir.