Anlamı
bir düşüncesini bir kimseye birçok kez söylemiş olmak.
Detaylı Açıklama
Ağzında yaş kalmamak, bir düşünceyi, isteği, öğüdü ya da uyarıyı birine defalarca söylemiş olmak; tekrar ede ede artık söyleyecek yeni yön bırakmamak anlamında kullanılır. Buradaki “yaş”, ağzın içindeki tazelik ve nem gibi düşünülebilir; söz o kadar çok tekrarlanmıştır ki ağızda yaş kalmamıştır. Deyim, tekrarın bıktırıcı boyutunu ve konuşanın yorgunluğunu çok iyi anlatır. Anne babaların çocuklara, öğretmenlerin öğrencilere, büyüklerin küçüklere ya da bir konuda ısrar eden kişilerin çevresine karşı kullandığı cümlelerde sık duyulur. İçinde bıkkınlık, sabır taşması ve “artık daha ne diyeyim” hissi vardır. Söz yalnızca çok konuşmayı değil, aynı şeyi dönüp dönüp söylemek zorunda kalmanın verdiği yorgunluğu anlatır. Halk dili bu duyguyu bedensel bir tükenme gibi göstermeyi sever. Ağzında yaş kalmamak da tam olarak budur: tekrarın bedene kadar işlemiş yorgunluğu. Bu nedenle deyim, öğütlerin, uyarıların ve hatırlatmaların artık son sınırına gelindiğini güçlü biçimde hissettirir.
Örnek Cümleler
- Aynı şeyi söylemekten ağzında yaş kalmadı.
- Çocuklara dikkatli olun demekten ağzında yaş kalmamış.
- Yıllardır aynı uyarıyı yapıyor, adamın ağzında yaş kalmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Aynı sözü tekrar tekrar söylemekten doğan söz yorgunluğunu ve bıkkınlığı anlatır. Söz yalnızca çok konuşmayı değil, aynı şeyi dönüp dönüp söylemek zorunda kalmanın verdiği yorgunluğu anlatır.
Hayır, rastgele çok konuşmak değil; özellikle aynı şeyi defalarca dile getirmek ve sonuç alamamak anlamına gelir.
Çünkü tekrarın bıkkınlığını, ağzın bile kurumuş gibi hissedildiği bedensel bir tükenme imgesiyle verir. Ağzında yaş kalmamak, bir düşünceyi, isteği, öğüdü ya da uyarıyı birine defalarca söylemiş olmak; tekrar ede ede artık söyleyecek yeni yön bırakmamak anlamında kullanılır.