Anlamı
bir sözü istemeden, farkına varmadan söylemek, söylemiş bulunmak: Bir kez ağzımdan çıktı, o fiyata vereceğim.
Detaylı Açıklama
Ağzından çıkmak deyimi, bir sözü istemeden, farkına varmadan ya da bir kez söylenmis bulunarak geri alınmaz hale getirmek anlamına gelir. Bu ifade ağzından kaçırmakla yakındır; ancak burada bazen istemsizligin yanı sıra sözun artık verilmiş, söylenmiş ve bağlayicilik kazanmış olması da vurgulanır. “Bir kere ağzımdan çıktı” denildiğinde kişi, söylediği sözün arkasında durmak zorunda hissettiğini de anlatabilir. Bu nedenle deyim yalnız dalgınlığı değil, sözün geri donulemezliğini ve bazen sorumluluk doğurmasını da taşır. Günlük dilde pazarlık, vaat, sır, anı çıkışlar ve ağızdan kaçan karar cumleleri için kullanılır. Söylendiği yerde bazen pişmanlik, bazen de mecburi bir sahiplenme vardır. Halk dilinin inceliği burada ortaya çıkar; söz sadece çıkmamış, aynı zamanda artık dış dünyada bir gerçeklik kazanmıştır. Bu nedenle deyim, dil ile sorumluluk arasındaki bağı güçlü biçimde hissettirir. Söylenen sözun bir daha eski haline dönmeyeceğini vurgulayan etkili ifadelerden biridir.
Örnek Cümleler
- Farkında olmadan ağzından çıktı, geri alamazsın artık.
- O söz bir kez ağzından çıktı mı, özür dilemek kolay olmaz.
- Söylediği yanlış laf ağzından çıkmıştı bile, çok utandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü bazen istemeden söylenmiş olsa bile, artık o sözün verilmiş ve kişiyi bağlayan bir ifade haline geldiği de hissedilir.
Ağzından kaçırmak daha çok istemsiz açığa vurmayı anlatırken, ağzından çıkmak bazen bu istemsizligin ardından gelen bağlayıcılığı ve geri alinmazliği de vurgular.
Pazarlık, söz verme, sır, istemeden karar bildirme ve sonradan geri alınmak istenen cumlelerin söylenmesi bağlamında daha çok duyulur.