Anlamı
alay ederek karşısındakine gülmek.
Detaylı Açıklama
Ağzını bırakıp kıçıyla gülmek, alay ederek karşısındakine gülmektir. Kalıp kabadır; gülme, ağızdan kıça taşınarak anlatılır. Gülüş paylaşılan bir neşe değil, bir küçümsemedir. Kalıbın öznesi gülen kişidir; birden çok kişi için çoğul kurulur: ağızlarını bırakıp kıçlarıyla güldüler. Samimi, sert ya da öfkeli anlatımlarda duyulabilir. Alaya almak ve dalga geçmek de birini eğlence konusu yapmayı anlatır; bu kalıp ise aynı şeyi kaba bir görüntüyle söyler. Gülünen kişinin söylediği ya da yaptığı şey küçümsenmiş olur. Söz, gülenin karşısındakini ciddiye almadığını da gösterir. Gülünen kişi o an susabilir, kırılabilir ya da karşılık verebilir. Toplantıda önerisini anlatırken arkasından bıyık altından gülen iş arkadaşlarından yakınan biri bu sözü kullanabilir; söz o anda gülenlerin tavrını adlandırır.
Örnek Cümleler
- Adam derdini anlatırken o ağzını bırakıp kıçıyla güldü, masadaki herkes rahatsız oldu.
- Yanlış cevap verince arkadaşları ağızlarını bırakıp kıçlarıyla güldüler, çocuk bir daha parmak kaldırmadı.
- Kılığıyla dalga geçip ağzını bırakıp kıçıyla gülünce ortam bir anda gerildi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Paylaşılan bir neşeyi değil, birinin üzerinden kurulan bir gülmeyi anlatır. Gülen kişi karşısındakini eğlence konusu yapar; ortadaki kahkaha bir yakınlık işareti değil, açık bir aşağılamadır.
Hem sözün kendisinde geçen kelime kabadır hem de anlattığı davranış saygısızdır. Kalıp bu yüzden kibar bir konuşmada yerini bulmaz; anlattığı tavır da kibarlıktan uzaktır ve karşıdakini hiçe sayar.
Sert atışmalarda, birinin küçük düşürüldüğü ortamlarda ve bu davranışı sonradan aktaran kişinin ağzında duyulur. Söz, kendisine gülünen kişinin tarafını tutan biri tarafından, gülenlere kızılarak da söylenebilir; o zaman bir kınama olur.