Anlamı
niyetini ve durumunu öğrenmek istemek.
Detaylı Açıklama
Ağzını koklamak, birinin niyetini ve durumunu öğrenmek istemektir. Gerçek bir koklama yoktur; koku almak burada sezmek, yoklamak anlamına yaklaşır. Niyeti yoklanan kişinin adı ilgi ekiyle ağza bağlanır: patronun ağzını kokladı. Öğrenilmek istenen bir karar, bir tutum ya da bir teklife verilecek cevap olabilir. Ağzını aramak da konuşturarak düşüncesini öğrenmeye çalışmaktır; ağzını koklamakta ise niyet ve durum öne çıkar. Çaba boşa da çıkabilir: ağzını kokladı ama bir şey anlayamadı. Kalıp geçmiş zamanla da, şimdiki zamanla süren bir çaba için de kurulur. Yeni bir işe geçmeden önce eski iş yerinin kendisini tutmak isteyip istemediğini sezmeye çalışan bir mühendis ya da önemli bir karardan önce eşinin ne düşündüğünü yoklayan biri bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Teklifi kabul edip etmeyeceğini anlamak için önce ortağının ağzını kokladı.
- Zam yapılacak mı diye patronun ağzını koklamaya çalıştı ama net bir şey alamadı.
- Kızı isteyeceklerini söylemeden önce ailenin ağzını koklamak için bir çay içmeye gittiler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan sormadan öğrenme çabasını anlatır. Kişi asıl merak ettiğini açıkça sormaz; sohbetin arasından, ses tonundan, kaçamak cevaplardan ve söylenmeyenlerden bir sonuç çıkarmaya çalışır. Soru vardır ama asıl soru değildir.
Çünkü açık soru bazen kapıyı kapatır. Karşı taraf hazırlıksız yakalanınca hayır demeyi kolay bulur; oysa niyeti önceden anlaşılırsa teklif ona göre biçimlendirilebilir. Dolaylılık burada bir tedbirdir.
Kız isteme, iş görüşmesi, zam pazarlığı ve ortaklık teklifi gibi cevabın önceden bilinmesinin işe yaradığı durumlarda kullanılır. Hepsinde ortak olan, açıkça sormanın karşı tarafı erken bir karara zorlama riskidir.