Anlamı
niyetini ve durumunu öğrenmek istemek.
Detaylı Açıklama
Ağzını koklamak, bir kişinin niyetini, eğilimini, ne düşündüğünü ya da ne yapmaya meyilli olduğunu anlamaya çalışmak anlamında kullanılan ince bir deyimdir. Burada gerçek anlamda bir koku alma yoktur; karşı tarafın sözünden, tavrından, imasından ya da küçük işaretlerinden durumunu yoklama düşüncesi vardır. Bu deyim çoğu zaman doğrudan sormak yerine nabız ölçme, ortam koklama ve niyet sezme çabasıyla ilişkilidir. İnsan bazen bir karar vermeden önce karşı tarafın ne düşündüğünü anlamak ister; bu durumda onun ağzını koklar. Deyimin içinde dikkat, temkin ve biraz da dolaylılık vardır. Bu yüzden siyaset, iş görüşmeleri, pazarlıklar ve hassas ilişkilerde son derece işlevseldir. Kişi açık açık sormadan önce tavrı ölçer, söyleyeceklerinin zeminini yoklar. Halk dilinde niyet araştırmayı bedensel bir imgeyle anlatan çarpıcı örneklerden biridir. Ağzı koklamak, sözün çıkacağı yeri yoklamak gibi de düşünülebilir. Böylece karşındakinin henüz tam açığa çıkmamış niyeti, dolaylı bir dikkat süzgecinden geçirilmiş olur.
Örnek Cümleler
- Dediklerini duysan sen de ağzını kokladı dersin.
- Patronun niyetini anlamak için ağzını koklamaya çalıştı.
- Müdür bu karardan sonra iyice ağzını kokladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan sormadan, işaretlerden ve tavırlardan karşı tarafın niyetini veya durumunu anlamaya çalışma çabasını anlatır. Bu deyim çoğu zaman doğrudan sormak yerine nabız ölçme, ortam koklama ve niyet sezme çabasıyla ilişkilidir.
Çünkü amaç açık bir soru sormadan önce ortamı ve kişinin eğilimini sezmek, uygun anı kollamaktır.
Pazarlık, iş görüşmesi, siyaset, hassas aile ilişkileri ve tepkisi önceden bilinmeyen konuşmalarda sık kullanılır. Halk dilinde niyet araştırmayı bedensel bir imgeyle anlatan çarpıcı örneklerden biridir.