Anlamı
karşısındakini konuşturarak birtakım şeyleri öğrenmek:
'Ağzımdan lakırtı almak istiyorsun ama demeyeceğim.' -B. Felek.
Detaylı Açıklama
Ağzından lakırtı almak, karşısındakini konuşturarak birtakım şeyleri öğrenmektir. Lakırtı söz, laf demektir; kalıpta kişinin ağzından söz alınır. Öğrenilen şey bir sır olabilir, ama yalnız bir niyet, bir haberin ayrıntısı ya da kişinin ne düşündüğü de olabilir. Kalıbın öznesi öğrenmeye çalışan kişidir; konuşturulan kişi ilgi ekiyle anılır: çocuğun ağzından lakırtı aldı. Olumsuz biçimi de kurulur: ağzından lakırtı alamadı. Muhatap bir çocuk, bir yaşlı ya da bir yetkili olabilir. Ağzını aramak ve ağzını koklamak da birinin düşüncesini ya da niyetini öğrenmeye çalışmayı anlatır; ağzından lakırtı almak ise konuşturmanın sonunda bir şeyin öğrenildiğini de bildirir. Bir muhabirin, bir aile büyüğünün ya da meraklı bir komşunun yaptığı bu kalıpla anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Lafı uzaktan dolaştırıp sordu ve sonunda çocuğun ağzından lakırtı aldı.
- Dedektif şüphelinin ağzından lakırtı almak için saatlerce hiç ilgisiz konulardan konuştu.
- Komşu annemin ağzından lakırtı almak istedi ama annem tek kelime söylemedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Konuşturarak öğrenmeyi anlatır. Yöntem dolaylı olabilir: sohbet sıradan görünür, sorular ilgisiz seçilir, karşı taraf sorgulandığını hissetmez. Ama kalıp bunu şart koşmaz; açık açık konuşturup öğrenmek için de kurulur. Ortak yan, bilginin konuşma yoluyla elde edilmesidir.
Taşıyabilir; öğrenilen şey kolay verilmeyecek bir bilgiyse karşı taraf kendini kandırılmış hissedebilir. Ama her kullanımda bir gizleme bulunmaz; kalıp yalnız merakla da kurulur. Gazetecilikte ya da bir yanlışı ortaya çıkarma çabasında aynı davranış beceri olarak anılır.
Bir kararın önceden öğrenilmek istendiği, bir dedikodunun kaynağının arandığı ya da birinin niyetinin yoklandığı durumlarda söylenir. Konuşturulan kişi bunu sonradan fark edip yakınabilir de, hiç fark etmeyebilir de.