Anlamı
konuşmamak, susmak:
'Yine o değişmeyen ızdırap ile ağzını mühürler.' -Y. Z. Ortaç.
Detaylı Açıklama
Ağzını mühürlemek, konuşmamak, susmaktır. Mühür görüntüsü susmaya bir kesinlik katabilir. Mühürlenen şey kişinin kendi ağzıdır; öznesi susan kişidir. Susulan konu bir sır, bir kırgınlık, bir dava ya da kişinin kendi derdi olabilir. Susma kişinin kendi isteğiyle de olabilir, bir başkasının telkiniyle de. Buyruk kipiyle bir öğüt de olabilir: bu konuda ağzını mühürle. Ağzını tutmak kendini denetlemeye bakar; ağzını mühürlemek ise bir konuyu kapatmaya bakar. Susan kişinin çevresi bu suskunluğu anlayışla da karşılayabilir, kırgınlıkla da. Ağzına kilit takmak da susmak ya da susturmak anlamındadır. Bir dava sürerken gazetecilere tek kelime söylemeyen bir tanık ya da bir soruşturma sırasında iş arkadaşları hakkında hiçbir şey söylemeyen bir memur bu sözle anlatılabilir.
Örnek Cümleler
- Ne olup bittiğini herkesten iyi biliyordu ama ağzını mühürledi, kimseye anlatmadı.
- Aralarında geçenlerden sonra öyle kırıldı ki ağzını mühürledi, telefonlara bile çıkmıyor.
- Avukatı, duruşma bitene kadar ağzını mühürlemesini söyledi ve o da öyle yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kapanma duygusu katabilir: mühürlenen şey açılmadan kalır. Ama kalıbın anlamı yalnız konuşmamak, susmaktır; bu susma bilinçli bir seçim de olabilir, kırgınlığın ya da korkunun sonucu da. Ne kadar süreceği de kişiden kişiye değişir.
Gurur, kırgınlık, yas, korku ya da birini koruma isteği bu suskunluğu doğurabilir. Kimi zaman da hesaplı bir tercihtir; kişi susmanın konuşmaktan daha çok işine yarayacağını bilir.
Ağzını kapamak susmanın kendisini anlatır; kısa da sürebilir, uzun da. Ağzını mühürlemek aynı susmayı bir kapanma görüntüsüyle verir ve daha kesin duyulabilir; ama susmanın bilinçli bir karar olması şart değildir, ömür boyu sürmesi de gerekmez.