Anlamı
'ne yapsa, ne kadar çaba ve ustalık gösterse' anlamında kullanılan bir söz:
'Aktör, o her günkü pırtısını giyip de sahneye çıkarsa, ağzıyla kuş tutsa seyirciye Demirhane Müdürü olduğunu yutturamaz.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir kimsenin ne kadar çabalarsa çabalasın, ne kadar ustalık gösterirse göstersin yine de beklenen sonucu elde edemeyeceğini anlatmak için kullanılır. Çabanın çok yüksek, beklentinin işe aşırı olduğu durumlarda söylenir. Kişi adeta imkânsıza yakın bir beceri sergilese bile karşısındakini memnun edemeyecek, durumu değiştiremeyecek ya da yargıyı kıramayacaktır. Bu nedenle söz, hem büyük emek hem de sonuçsuzluk duygusu taşır. Gündelik dilde çoğu zaman sitem, umutsuzluk ve hafif alayla kullanılır. Birini memnun etmenin imkânsız olduğu, önyargının kırılmadığı veya çabanın boşa gittiği ortamlarda çok yerindedir. Deyim, sınırların çabayla bile aşılamadığı hissini güçlü biçimde verir. İnsan emeğinin değersizleştirildiği ya da yetmediği anları çarpıcı biçimde özetler.
Örnek Cümleler
- Ağzıyla kuş tutsa yine de onu beğendiremez.
- Bu müdüre ağzınla kuş tutsan yaranamazsın.
- O kadar uğraştı ama ağzıyla kuş tutsa da fikrini değiştiremedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin çok büyük çaba ve beceri gösterse bile yine de sonuca ulaşamayacağı ya da karşısındakini memnun edemeyeceği durumu anlatır.
Yoğun emek, karşılıksız kalma, yetersiz görülme ve bazen de umutsuzluk duygusu temel unsurdur. Bu söz, bir kimsenin ne kadar çabalarsa çabalasın, ne kadar ustalık gösterirse göstersin yine de beklenen sonucu elde edemeyeceğini anlatmak için kullanılır.
Önyargılı insanların olduğu, memnun edilmesi zor kişilerin bulunduğu ve çabanın sürekli değersizleştirildiği bağlamlarda daha sık kullanılır.