Anlamı
yaptığı ilenme, etkisini göstermek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, mazlumun ya da mağdurun içten gelen siteminin, bedduasının veya ilencinin sonunda etkisini göstermesi anlamında kullanılır. Halk inancında 'ah' boşa gitmez; birinin hakkı yenirse, gönlü kırılırsa ya da çok büyük bir haksızlığa uğrarsa, onun ahı er ya da geç çıkar. Bu ifade tam da o gecikmiş karşılığı anlatır. Günlük dilde birinin yaptığı kötülüğün beklenmedik bir zamanda başına gelmesi, işleri ters gitmesi ya da huzur bulamaması bu sözle yorumlanabilir. Buradaki vurgu doğrudan ceza değil, manevi karşılık fikridir. İnsan bazen mahkeme önüne çıkmaz ama aldığı ahın sonucuyla yüzleştiğine inanılır. Söylendiğinde, adaletin görünmez biçimde işlediği düşüncesi hissedilir. Bu yönüyle deyim hem teselli hem uyarı taşır. Haksızlık yapanı korkutur, mağduru ise bir bakıma avutabilir.
Örnek Cümleler
- Ortağını dolandıran adam iki yıl sonra battı; dolandırdığı ihtiyarın ahı çıktı.
- Kirasını ödeyemeyen kadını sokağa atmıştı; ahı çıktı, kendi de o kapıdan çıkarıldı.
- Arsasını ucuza kapattığı köylünün ahı çıkmış; yıllar sonra tapu davasını kaybetti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Haksızlığa uğrayan kişinin bedduasının bir gün mutlaka karşılığını bulacağı inancını anlatır. Sonuç hemen görünmez; aradan yıllar geçebilir, ama olan bitince geriye dönülüp o eski haksızlıkla bağ kurulur.
İkisi aynı olayın iki ucudur. Ah almak haksızlığın yapıldığı andır; ahı çıkmak ise sonucun ortaya çıktığı andır. Biri sebebi, diğeri o sebebin uzun süre sonra görünen karşılığını bildirir.
Çünkü hakkını arayamayan kişiye bir dayanak verir. Elinden bir şey gelmeyen insan, uzun süre beklemek zorunda kalsa da bir karşılık umabilir; sözün mağdur tarafında bıraktığı etki bu yüzden yatıştırıcıdır.