Anlamı
tkz. ölmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ölmek anlamında kullanılan, halk diline özgü sert ve biraz alaycı bir ifadedir. Günlük dilde doğrudan 'ölmek' yerine daha renklendirici, bazen kaba, bazen kara mizah taşıyan bir söyleyiş olarak duyulur. Buradaki vurgu yalnız ölüm olayına değil, dünyanın ötesine geçme düşüncesine dayanır. Bu nedenle dinsel çağrışım da taşır; fakat kullanım çoğu zaman ciddi dinsel tondan çok konuşma dilinin sert mizahına yakındır. Birinin öldüğünü doğrudan söylemeden, ama yine de etkili biçimde ifade etmek için kullanılır. Bağlama göre acımasız ya da mesafeli duyulabileceği için dikkatli kullanmak gerekir. Söylendiğinde ölümün kaçınılmazlığı kadar, konuşanın ona karşı geliştirdiği halk işi ifade biçimi de hissedilir. Bu yönüyle hem kültürel hem dilsel olarak güçlü bir kalıptır. Ölümü dolaysız ama farklı bir çerçevede dile getirir.
Örnek Cümleler
- Herkes fark etti ki çoktan ahireti boylamış.
- Bir baktık ki çoktan ahireti boylamış.
- Dün akşam yine ahireti boylamış, kimse şaşırmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye genelinde aynı anlamda kullanılır. Bölgesel farklılık göstermez, ancak kullanım sıklığı yöreden yöreye değişebilir. Bu deyim, ölmek anlamında kullanılan, halk diline özgü sert ve biraz alaycı bir ifadedir.
Çünkü alaycı veya sert duyulabilir; bu yüzden her ortam ve duygu tonu için uygun olmayabilir.
Ölümün yanı sıra halk mizahı, sertlik ve dünyadan ayrılış çağrışımı taşır. Buradaki vurgu yalnız ölüm olayına değil, dünyanın ötesine geçme düşüncesine dayanır.