Anlamı
tkz. ölmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, ölmek anlamında kullanılan, halk diline özgü sert ve biraz alaycı bir ifadedir. Günlük dilde doğrudan 'ölmek' yerine daha renklendirici, bazen kaba, bazen kara mizah taşıyan bir söyleyiş olarak duyulur. Buradaki vurgu yalnız ölüm olayına değil, dünyanın ötesine geçme düşüncesine dayanır. Bu nedenle dinsel çağrışım da taşır; fakat kullanım çoğu zaman ciddi dinsel tondan çok konuşma dilinin sert mizahına yakındır. Birinin öldüğünü doğrudan söylemeden, ama yine de etkili biçimde ifade etmek için kullanılır. Bağlama göre acımasız ya da mesafeli duyulabileceği için dikkatli kullanmak gerekir. Söylendiğinde ölümün kaçınılmazlığı kadar, konuşanın ona karşı geliştirdiği halk işi ifade biçimi de hissedilir. Bu yönüyle hem kültürel hem dilsel olarak güçlü bir kalıptır. Ölümü dolaysız ama farklı bir çerçevede dile getirir.
Örnek Cümleler
- Kazayı duyunca korktuk; şoför kurtulmuş ama yanındaki adam ahireti boylamış.
- O hızla virajı alırsan bir gün ahireti boylarsın, kendine gel biraz.
- Doktorun sözünü dinlemedi, sigarayı da bırakmadı; iki yıl sonra ahireti boyladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü ölüm sözcüğü ağır gelir; halk dili onun yerine hep başka bir söyleyiş bulur. Ama bu kalıp acıyı yumuşatmak için seçilmez; tonu serttir, yer yer alaycıdır. Dolaylı olması onu teselli edici yapmaz, yalnız sözü doğrudan söylemekten kaçınır.
Çünkü tonu gündelik, yer yer kaba ve alaycıdır. Her kullanımında saygısızlık bulunmaz; ama yakınını yeni kaybetmiş birinin yanında söylendiğinde kolayca kırıcı olur. Uzak bir olaydan söz ederken ya da şaka yollu bir uyarıda daha rahat yerini bulur.
Ölümün yanı sıra ahiret inancını ve halk dilinin sert mizahını taşır. Boylamak fiili bir yere varmayı bildirdiği için, ölüm burada bir son değil, başka bir yere geçiş gibi resmedilmiş olur.