Anlamı
kendini veya başkasını öldürmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kendini ya da başkasını öldürmek anlamında kullanılan çok sert bir halk ifadesidir. 'Allah'ın binası' benzetmesi insan bedenini, yaratılmış canlı yapıyı simgeler; onu yıkmak ise bu hayatı sona erdirmek anlamına gelir. Kalıp doğrudan öldürmeyi bildirir; ister kişinin kendi canına kıyması olsun, ister bir başkasının öldürülmesi, aynı sözle anlatılır. Deyimin dili serttir ve ölüm fikrini dolaylı ama vurucu bir biçimde ifade eder. İnsan bedeninin kutsal ve korunması gereken bir yapı gibi düşünülmesi bu sözün ağırlığını artırır. Bu nedenle deyim öldürmeyi bildirirken aynı zamanda ağır bir sınırın aşıldığını da duyurur. Halk dilinin ölüm ve şiddeti dolaylı anlatan güçlü örneklerinden biridir. Özellikle cana kıyma ve cinayet gibi ölümle sonuçlanan durumlar için tercih edilen ciddi bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Kendi canına kıymaya kalkmış; Allah'ın binasını yıkmak öyle kolay mı?
- O kavgada Allah'ın binasını yıktılar, arkasından iki aile birbirine düştü.
- Ne olursa olsun Allah'ın binasını yıkmaya kimsenin hakkı yoktur evladım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İnsan bedenini karşılar; yaratılmış bir yapı gibi düşünülür. Benzetme öldürmeyi dolaylı ama ağır biçimde söyler. Yıkmak fiili geri dönüşü olmayan bir işi bildirir; onarım ihtimali kalıpta yoktur, ağırlık da oradan gelir.
Hem kişinin kendi canı hem de başkasının canı kastedilebilir. Kalıp iki durumu da kapsar; hangisi olduğunu cümledeki nesne belli eder. Ayrım kalıbın kendisinde değil, kurulduğu cümlededir.
Söylenmez. Kalıp doğrudan öldürmeyi bildirir; yaralama, dövme ya da başka bir zarar bu sözle anlatılmaz. Ölçü, canın alınmış olmasıdır; sözün sertliği de bu kesin sınırdan gelir.