Anlamı
bir insan ne kadar çok çalışırsa o kadar kötü düşünceden ve kötülük yapmaktan uzak olur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, çalışan, hareket hâlinde olan, faydalı işle uğraşan ve boş durmayan insanın kötü düşüncelerden, kötülük yapmaktan ve gereksiz bozulmadan daha uzak kalacağını anlatır. Akarsu burada sürekli akan, duran değil işleyen hayatı simgeler. Pislik tutmaması ise kirin, bozulmanın ve durağanlıktan doğan kötü birikimin oluşmamasını ifade eder. Günlük hayatta tembellik karşısında çalışmayı övmek, hareketli ve üretken kişilerin daha sağlıklı kalacağını anlatmak için kullanılır. Söz, meşguliyetin insan ruhu üzerindeki temizleyici etkisine işaret eder. Boşluk çoğu zaman insanı karanlık düşüncelere çeker; oysa üretim, emek ve hareket insanı diri tutar. Atasözü bu yüzden yalnızca fiziksel çalışmayı değil, zihinsel canlılığı da savunur. Akan hayatın çürümediğini, duran şeyin ise daha kolay kirlendiğini anlatan çok güçlü bir halk gözlemidir.
Örnek Cümleler
- Boş durma, akarsu pislik tutmaz.
- Çalışan insanın zihni de temiz kalır; akarsu pislik tutmaz.
- Hareket iyidir, akarsu pislik tutmaz derler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çalışmanın, hareketli olmanın ve üretken kalmanın insanı kötü düşünceden ve bozulmadan uzak tuttuğunu savunur. Atasözü bu yüzden yalnızca fiziksel çalışmayı değil, zihinsel canlılığı da savunur.
Hayır, zihinsel meşguliyet, üretkenlik ve genel olarak canlı kalma hâli için de geçerlidir. Günlük hayatta tembellik karşısında çalışmayı övmek, hareketli ve üretken kişilerin daha sağlıklı kalacağını anlatmak için kullanılır.
Çünkü akan su nasıl kir tutmazsa, hareket hâlindeki insan da durağanlığın getirdiği bozulmadan uzak kalır.