Anlamı
imkânların fazlalığı insanların iyi işler yapmasını kolaylaştırır.
Detaylı Açıklama
Akçe akıl öğretir, don yürüyüş atasözü, maddi imkanların insanın davranışlarını, seçimlerini ve yaşam düzenini belirgin biçimde etkilediğini anlatır. Burada “akçe” parayı, “don” ise temel giyim ihtiyacını temsil eder. Yani imkanı olan kişi daha rahat düşünür, daha planlı davranır ve hareket serbestisi kazanır; yoksunluk ise insanı kısıtlar. Atasözü yalnız paranın gücünü övmek için değil, imkan ile davranış arasındaki ilişkiyi göstermek için kullanılır. İnsan bazen iyi niyetli olsa da araçsız kaldığında istediğini gerçekleştiremez. Bu söz, ekonomik gücün yalnız eşyayı değil, tavrı, görünüşü ve hareket biçimini de etkilediğini hatırlatır. Halk bilgeliğinde para çoğu zaman ahlaki bir üstünlük değil, iş görme kolaylığı olarak değerlendirilir. Bu yüzden atasözü, imkanlı olmanın pratik sonuçlarını öne çıkarır. Çalışma, giyim, eğitim ve sosyal hayattaki rahatlığın çoğu kez maddi zeminle bağlantılı olduğunu çarpıcı biçimde söyler. Hayatın düşünce kadar araç da istediğini hatırlatan gerçekçi bir halk gözlemidir.
Örnek Cümleler
- Eskiler bu durumu çoktan görmüş; "akçe akıl öğretir, don yürüyüş" demişler.
- Halam her böyle durumda "akçe akıl öğretir, don yürüyüş" diyerek başını sallardı.
- Anneannem sobayı karıştırırken "akçe akıl öğretir, don yürüyüş" derdi hep.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Maddi imkanların insanın düşünme, hareket etme ve iş yapma biçimini önemli ölçüde etkilediği gerçeğini vurgular.
Doğrudan övmekten çok, paranın ve imkanın pratik hayatta sağladığı kolaylıkları anlatmak için söylenir. Atasözü yalnız paranın gücünü övmek için değil, imkan ile davranış arasındaki ilişkiyi göstermek için kullanılır.
İdealist değil, gerçekçidir; insan davranışının çoğu zaman ekonomik zeminden bağımsız olmadığını kabul eder. Akçe akıl öğretir, don yürüyüş atasözü, maddi imkanların insanın davranışlarını, seçimlerini ve yaşam düzenini belirgin biçimde etkilediğini anlatır.