Anlamı
delice iş yapan zenginler bulunduğu gibi akıllıca iş yapan fakirler de vardır.
Detaylı Açıklama
Akıl para ile satılmaz atasözü, zenginliğin insanı otomatik olarak akıllı yapmadığını, yoksulluğun da akılsızlık anlamına gelmediğini anlatır. Bu söz, maddi güç ile zihinsel yetkinlik arasında doğrudan bir bağ kurmanın yanlış olduğunu vurgular. Parası olan kişi her zaman doğru karar vermez; parası az olan kişi de çok isabetli ve akıllıca davranabilir. Atasözünün içinde toplumsal eşitsizliklere karşı dikkatli bir bakış vardır. İnsanlar bazen zenginliği bilgelikle karıştırır; bu söz tam da o yanılgıyı bozar. Akıl, satın alınabilen, devredilebilen ya da servetle kazanılan bir mal değildir. Kişinin düşünme gücü, tecrübesi, görgüsü ve sağduyusuyla ilgilidir. Bu nedenle atasözü, sınıf ve servet temelli üstünlük iddialarını eleştiren güçlü bir halk cümlesidir. Türkçede aklı, para karşısında bağımsız ve daha derin bir değer olarak savunan önemli sözlerden biridir. İnsan değerini zenginlikten çok düşünce kalitesiyle ölçmeyi öğütler.
Örnek Cümleler
- Çok zengin olabilir ama yaptığı işten belli, akıl para ile satılmaz.
- Köydeki en yaşlı nine "akıl para ile satılmaz" demişti; herkes susmuştu.
- Eskiler bu durumu çoktan görmüş; "akıl para ile satılmaz" demişler.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Zenginliğin akıl ve sağduyu getirdiği, yoksulluğun ise akılsızlık anlamına geldiği yanılgısını düzeltir. İnsanlar bazen zenginliği bilgelikle karıştırır; bu söz tam da o yanılgıyı bozar.
Hayır, para tamamen değersiz sayılmaz; ancak aklın ondan bağımsız ve satın alınamaz bir değer olduğu vurgulanır.
Parası olup saçma iş yapanlar ya da imkanı az olsa da çok isabetli karar verenler konuşulurken kullanılır.