Anlamı
1) herhangi bir konuda fikir vermek; 2) tahminde bulunmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, eldeki bilgi, işaret veya ihtimaller üzerinden düşünerek sonuca varmaya, fikir üretmeye ya da tahminde bulunmaya çalışmak anlamında kullanılır. Akıl yürütmek, kesin bilgiye sahip olmadan da zihinsel bağlantılar kurabilme becerisini anlatır. İnsan bazen bir olayın nedenini tam bilmez ama belirtilerden bir yorum çıkarır; bazen gelecekte ne olacağını kestirmek için eldeki verileri tartar. İşte bu süreç akıl yürütmektir. Deyim, düşünmenin hareket hâlindeki yönünü çok iyi yansıtır; akıl burada yerinde duran bir şey değil, adım adım ilerleyen bir süreç gibidir. Gündelik konuşmada soruşturma, tartışma, planlama, tahmin yürütme ve yorum yapma bağlamlarında sık kullanılır. Aynı zamanda entelektüel bir çabayı da ima eder; kişi boş konuşmuyor, bir mantık zinciri kuruyordur. Ancak her akıl yürütme doğru sonuç vermez; bu yönüyle deyim içinde hem ciddiyet hem ihtimal vardır. Bilinmeyeni doğrudan bilmeden, işaretlerden yola çıkarak anlamlandırma çabasını çok işlevli ve canlı biçimde anlatır.
Örnek Cümleler
- Dediklerini duysan sen de akıl yürüttü dersin.
- Haberi duyunca herkes akıl yürüttü.
- İşler sarpa sarınca mecburen akıl yürüttü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Eldeki işaret, bilgi ve ihtimallerden yola çıkarak sonuç çıkarma veya tahminde bulunma biçimindeki düşünmeyi anlatır.
Hayır, çoğu kez kesin bilgi olmadan yapılan mantıklı çıkarımları ifade eder. Akıl yürütmek, kesin bilgiye sahip olmadan da zihinsel bağlantılar kurabilme becerisini anlatır.
Evet, kişi akıl yürüttüğünde çoğu zaman yorum üretir, neden-sonuç kurar ve bazen başkalarına da fikir sunar.