Anlamı
iyice düşünülmeden, tasarlanmadan yapılmaya çalışılan iş sırasında birçok sorun ortaya çıkar ve kolay bir iş bile zorlaşır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, iyice düşünülmeden, tasarlanmadan yapılmaya çalışılan bir işin sırasında pek çok sorunun çıkacağını, kolay bir işin bile zorlaşacağını anlatır. Kocayan yol değil köpektir: yol köpeği kocatır, gereksiz yere dolaştıra dolaştıra onu yaşından önce yıpratır. Aynı şey plansız yürütülen işte de olur; iş kendiliğinden ağırlaşmaz, onu ele alanın hazırlıksızlığı yorar. Kestirmeyi bilmeyen kişi aynı yeri defalarca gider gelir, basit işi kendi eliyle uzatır. Atasözü özellikle düzen kurmadan başlanan işlerde, karar süreçlerinde ve yolculuklarda anılır. Sorun çoğu zaman işin zorluğunda değil, ona nereden ve nasıl girildiğindedir. Halk tecrübesi burada küçük bir hazırlığın sonradan ne kadar çok yorgunluk önlediğini hatırlatır. Söz, işi küçümseyene değil, işe gelişigüzel girene söylenir.
Örnek Cümleler
- Baştan plan yapmadığı için bir haftalık iş iki aya yayıldı; akılsız köpeği yol kocatır.
- Kolay görünen işi bile dolaştırıp büyüttü, tam akılsız köpeği yol kocatır durumu oldu.
- Hazırlıksız çıktılar, kısa bir yol üç konaklamaya dönüştü; akılsız köpeği yol kocatır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kötü hazırlığın işi uzatmasını anlatır. İşin kendisi kolay olabilir; plansız girişilince o bile zorlaşır. Söz bu yüzden işin zorluğundan çok, ona nasıl başlandığını işaret eder ve işi yapan kişiyi hedef alır.
Köpektir. Yol burada eden taraftır, köpek ise edilen: yol köpeği kocatır. Mesafe kısalıp uzamaz, değişen tek şey hayvanın hâlidir — ayağı ağırlaşır, dermanı tükenir. Atasözü bu yıpranmayı işe taşır: bedel yola değil, yolu yürüyene çıkar.
Plansız yürütülen her işte akla gelir; gerçek bir yolculuk bulunması gerekmez. Yol burada işin gidişini karşılar, mesafeyi değil. Kısa sürede bitecek bir işin gereksiz yere uzadığı her yerde söylenir.