Anlamı
1) anlayabilmek:
'Bir sihirbaz inceliği ile başlayan iş, bir hamal kabalığı ile bitirilmeli ki neticeye aklı ersin.' -N. F. Kısakürek. 2) akılca olgunlaşmak:
'Aklı her şeye eriyor, eli her işe yatıyor.' -A. İlhan.
Detaylı Açıklama
Aklı ermek deyimi, bir şeyi anlayabilmek, kavrayabilmek ya da akılca belli bir olgunluk düzeyine ulaşmak anlamında kullanılır. Bağlama göre hem zihinsel kavrayış hem de yaşla ve deneyimle gelen olgunluk anlatılabilir. İnsan bazen karmaşık bir meseleyi anlamakta zorlanır; bazen de belli bir yaşa, deneyime ya da düşünce olgunluğuna erişince daha önce kavrayamadığı şeyleri anlamaya başlar. Deyim bu iki alanı birleştirir. Günlük hayatta birinin bir meseleyi çözdüğünü, anlamaya başladığını ya da artık çocukça düşünmeyip daha olgun bakabildiğini anlatmak için çok uygundur. “Akıl ermek” burada yalnız bilgi sahibi olmak değil, bilginin anlamını içselleştirebilmektir. Kavrayışın kapısının açıldığı anları gösterir. İnsan zihninin büyümesini ve karmaşık olanı çözebilecek hâle gelmesini anlatan sade, yerleşik ve oldukça işlevli bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Şimdi bu işin neden böyle olduğuna aklı eriyor.
- Bu konuya aklım ermiyor, bir uzmanla konuşmak lazım.
- Küçük yaşta bu kadar karmaşık bir meseleye aklı erdi, harika bir çocuk.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır; yalnız bir meseleyi kavramayı değil, bazen yaş ve deneyimle birlikte gelen zihinsel olgunlaşmayı da anlatır.
Bilmek yalnız bilgiye sahip olmayı gösterebilir; aklı ermek işe o bilgiyi gerçekten kavramayı ve içten anlamayı ifade eder.
Birinin zor bir meseleyi nihayet çözmesi, davranışlarının sonucunu anlaması veya yaş aldıkça daha olgun bakması durumlarında kullanılır.