Anlamı
beğendiği bir şeyi düşünmekten kendini alamamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin beğendiği, sevdiği ya da arzuladığı bir şeyi düşünmekten kendini alamaması anlamında kullanılır. Gündelik dilde bir eşya, bir yer, bir kişi, bir tat ya da yaşanmış güzel bir an için söylenebilir. Buradaki vurgu, sadece beğenmekte değil; beğenilen şeyin zihinde iz bırakmaya devam etmesindedir. İnsan oradan ayrılmış olabilir ama zihni hâlâ o şeyin çevresinde dolaşır. Bu yüzden deyim içinde hafif bir istek, özlem ve zihinsel takılma duygusu vardır. Bazen çocukların oyuncaklara, bazen yetişkinlerin bir eve, arabaya, tatile ya da kişiye aklı kalabilir. Söylendiğinde, gönlün tam ayrılmadığı anlaşılır. Deyim bir bakıma kişinin içten içe geri dönmek ya da yeniden sahip olmak istediği şeyleri anlatır. Yumuşak, gündelik ama oldukça canlı bir arzulanma ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Sahafta gördüğü o kitapta aklı kaldı, ertesi gün dönüp onu aldı.
- Çocukken gittiği o sahilde aklı kalmıştı, yıllar sonra ailesini oraya götürdü.
- Bir kez dinlediği o türküde aklı kaldı, adını öğrenmek için herkese sordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bırakamamayı anlatır. Kişi gördüğü ya da tattığı şeyden ayrılmıştır ama zihni orada kalmıştır; arada bir özlem, bazen de ona yeniden kavuşma isteği bulunur. Beğeni sözün temelindedir; kişi o şeyi sevdiği için aklından çıkaramaz.
Hayır. Sahafta görülen bir kitap da, çocuklukta gidilen bir sahil de, bir kez dinlenen bir türkü de insanın aklını orada bırakabilir. Maddi olsun olmasın, beğenilip de düşünmekten vazgeçilemeyen her şey için kurulur.
Değildir. Aklında kalmak hatırlamayı ya da unutamamayı bildirir; hatırlanan şey hoş da olabilir, can sıkıcı da. Aklı kalmak ise beğenilen bir şey için kurulur. İki kalıp birbirine benzese de biri hafızayı, öteki beğeniyle gelen özlemi anlatır.