Anlamı
zihni bir şeyle sürekli olarak uğraşmak:
'Aklı bir şeye takılmış gibiydi komiserin, konuşuyor boyuna.' -N. Hikmet.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanın zihninin bir şeye sürekli dönüp durması, onu kafasından atamaması ve düşüncesinin o konuya saplanıp kalması anlamında kullanılır. Bazen merak, bazen endişe, bazen de istek nedeniyle bir mesele zihni meşgul eder. Kişi işini yapsa da aklı o noktadan kopamaz. Bu yüzden deyim, takıntıya yakın zihinsel meşguliyeti iyi anlatır. Her zaman olumsuz değildir; bazen çözüm arayışı ya da yoğun ilgi de olabilir. Ancak çoğu kullanımda zihinsel huzursuzluk ve bir noktaya takılıp kalma hissi ağır basar. Deyim, düşüncenin serbest dolaşamadığı ve tekrar tekrar aynı yere döndüğü hâli gösterir. İnsan ne kadar başka işle uğraşsa da asıl odağı değişmez. Bu nedenle günlük dilde çok canlı ve tanıdık bir karşılığı vardır. Zihnin bir düğüme takılı kalmasını somutlaştıran etkili bir sözdür.
Örnek Cümleler
- Doktorun söylediği tek cümleye aklı takıldı, gece boyunca hep onu düşündü.
- Faturadaki o küçük farka aklı takıldı, bütün dekontları baştan tek tek çıkardı.
- Filmin sonuna aklı takıldı, iki gün boyunca herkese ne olduğunu sordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bırakılamayan bir meşguliyeti anlatır. Konu küçük bile olsa zihin ona döner durur; kişi başka işlere geçse de o düşünce arada bir yeniden yüzeye çıkar. Ne kadar süreceği konuya ve kişiye göre değişir.
Merakla başlayabilir: kişi bir ayrıntıyı çözemez ve peşini bırakamaz. Ama bir kaygı, bir kırgınlık ya da içe düşen bir kuşku da aynı takılmayı doğurabilir. Sebep değişse de zihindeki uğraş aynıdır.
Çünkü zihin o konuyu bir türlü bırakmaz. Bir doktor cümlesi, faturadaki küçük bir fark ya da bir filmin sonu günlerce insanı meşgul edebilir. Yine de söz tıbbi bir tanı bildirmez; gündelik bir hâli anlatır.