Anlamı
1) anlamak, idrak etmek; 2) bir şeyin olabileceğine inanmak:
'Ağzımı aradı, rahat mıydım, burada okuyacağımı aklım kesmiş miydi?' -A. Kutlu.
Detaylı Açıklama
Aklı kesmek deyimi, bir şeyi anlayabilmek, idrak edebilmek ya da bir ihtimalin gerçekleşebileceğine kanaat getirmek anlamında kullanılır. Bu deyim yalnızca zihinsel kavrayışı değil, aynı zamanda bir olasılığı içten içe makul bulup kabul etmeyi de anlatır. İnsan bazen söylenen şeyi hemen kavrar; bazen de bir durumun mümkün olup olmadığını tartar ve sonunda “aklı keser.” Bu yüzden deyimin içinde hem anlama hem de ikna olma boyutu vardır. Günlük dilde özellikle bir planın olabilirliğini, bir kararın gerçekçiliğini ya da bir açıklamanın makul görünmeye başlamasını anlatırken tercih edilir. “Aklım kesmedi” dendiğinde ise kişi ya tam kavrayamamış ya da inandırıcı bulmamıştır. Deyimin gücü, zihin ile kanaat arasındaki ince geçişi göstermesindedir. Her bilgi anında kabul edilmez; bazı şeylerin akla yatması, kesmesi gerekir. Türkçede idrak, sezgi ve ihtimal değerlendirmesini tek yapıda buluşturan kullanışlı, nüanslı deyimlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Bu işin olabileceğine bir türlü aklım kesmedi.
- Söylediklerini dinledikçe aklı kesmeye başladı.
- Ablası aklı kesti diye haber gönderdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır, anlamanın yanında bir ihtimali makul bulmayı ve bir açıklamaya ikna olmaya başlamayı da anlatır.
Çok yakındır; her ikisi de kabul etmeye yaklaşmayı anlatır, ancak aklı kesmekte idrak ve ihtimal duygusu biraz daha belirgindir.
Bir planın olabilirliğini, bir sözün inandırıcılığını ya da bir durumun mantıklı görünmeye başlamasını anlatırken kullanılır.